Katalog źródeł

Jan Ignatowski domaga się od pisarza Gołębiowskiego natychmiastowego zwrotu wieloletniego długu w kwocie ponad 162 złotych polskich za pośrednictwem lwowskiego mieszczanina Eliana. Przypomina adresatowi o wcześniejszych niespełnionych obietnicach, własnym ubóstwie oraz religijnym i moralnym obowiązku oddania cudzej własności.

Arcybiskup lwowski Jan Sienieński wraz z kapitułą katedralną przenosi zniszczone przez najazd tatarski miasteczko Kozłów na prawo magdeburskie na wzór Dunajowa i obdarza mieszkańców piętnastoletnią wolnizną. Po upływie tego okresu dokument precyzuje stałe powinności poddanych, w tym czynsze pieniężne, wymiar szarwarku oraz daniny w naturze na rzecz dworu arcybiskupiego.

Arcybiskup lwowski Jan Sienieński zatwierdza transumowane przywileje biskupa chełmskiego Wojciecha Sobiejowskiego oraz króla Stefana Batorego dotyczące przyłączenia kościoła parafialnego w Łopatynie do parafii w Busku. Akt sankcjonuje nową fundację kolegium pięciu mansjonarzy wraz z prepozytem przy kościele buskim oraz określa ich obowiązki duszpasterskie i uposażenie.

Król Stefan Batory rozstrzyga spór między szlachtą województwa ruskiego a magistratem Lwowa, kasując inkorporację podmiejskich wsi Zubrza i Sichów do prawa magdeburskiego oraz poddając sprawy sporne dotyczące ich gruntów i powinności wojennych prawu ziemskiemu. Jednocześnie monarcha potwierdza jurysdykcję prawa miejskiego i sądu królewskiego wobec mieszczan, urzędników miejskich oraz ich majątków miejskich.

Król Stefan Batory potwierdza mieszczaninowi lwowskiemu Szymonowi Hannelowi wcześniejsze przywileje królów Zygmunta I i Władysława Jagiełły na majątek Hołosko oraz nadania nad rzeką Brzuchowice. Dokument sankcjonuje prawa dziedziczne i własnościowe do wspomnianych dóbr pod Lwowem.

Król Stefan Batory zatwierdza i odnawia dawne artykuły oraz zwyczaje połączonego cechu tokarzy i grzebieniarzy miasta Lwowa. Dokument szczegółowo reguluje zasady składania majstersztyku, przyjmowania uczniów i mistrzów, funkcjonowania władz cechowych oraz kary za naruszenie porządku rzemieślniczego.

Rajcy miasta Lwowa oblatują i poświadczają przywilej króla Stefana Batorego z 1578 roku, zatwierdzający wilkierz lwowskiego cechu tokarzy. Dokument szczegółowo reguluje zasady wyzwolenia na mistrza, wykonywanie majstersztyków, obowiązki religijno-obronne oraz walkę z partaczami.

Król Stefan Batory rozstrzyga spór pomiędzy gminą ormiańską a magistratem miasta Lwowa, przyznając Ormianom równe z pozostałymi mieszczanami prawa w zakresie handlu, rzemiosła i korzystania z wolności miejskich. Dokument gwarantuje jednocześnie zachowanie odrębnych praw zwyczajowych oraz własnego sądownictwa społeczności ormiańskiej.

Król Stefan Batory potwierdza akt komisarski ustalający granice między wsiami lwowskiego konwentu dominikanów Bożego Ciała (Zarudce, Kościejów, Zaszków) a dobrami królewskimi i miejskimi. W dokumencie przytoczono ustalenia komisarzy królewskich oraz transumowano królewski list powołujący komisję, powołujący się na dawne rozgraniczenia księcia Władysława Opolczyka.

Zygmunt Kamiński donosi kasztelanowi krakowskiemu o bezskuteczności dotychczasowych zabiegów wobec nieustępliwego stanowiska gdańszczan. Wyraża obawę, że jeśli kwestia ta nie zostanie pomyślnie rozwiązana podczas pobytu adresata w Warszawie, dalsze perswazje i listy okażą się bezcelowe.

Arcybiskup lwowski Jan Sienieński zatwierdza mocą władzy ordynariackiej przywilej króla Stefana Batorego z 1576 roku, włączający prepozyturę lwowskiego szpitala Świętego Ducha wraz z prawem patronatu do kapituły katedralnej lwowskiej.

Jan Kamocki relacjonuje Janowi Jabłonowskiemu nastroje polityczne w Paryżu oraz potwierdza zawarcie pokoju z Sabaudią i przygotowania do przyjazdu sabaudzkiej księżniczki. Donosi także o ruchach wojsk w Katalonii i Flandrii oraz zapowiada przesłanie traktatu medycznego dla hetmana Jabłonowskiego.

Jan Kamocki relacjonuje wojewodzie wołyńskiemu Janowi Jabłonowskiemu uroczystości w Paryżu z okazji zawarcia pokoju z Sabaudią oraz pogłoski o hiszpańskim dworze i poparciu Francji dla kandydatury Jakuba II na tron Polski. Informuje również o stanie zdrowia Ludwika XIV, który mimo bolesnego zabiegu nacięcia ropnia nieprzerwanie kieruje sprawami państwa.

Dokument stanowi królewskie potwierdzenie wilkierza cechu chirurgów i cyrulików lwowskich, uchwalonego uprzednio przez radę miejską Lwowa. Ustanawia on szczegółowe zasady egzaminów mistrzowskich, nauki rzemiosła, wykonywania zawodu, a także obowiązki cechu w zakresie obronności oraz bezpłatnego leczenia miejskich strażników.

Król Stefan Batory zatwierdza na prośbę posłów miasta Lwowa dokument króla Władysława Jagiełły z 1 października 1389 roku wcielający Lwów do Korony Królestwa Polskiego. Monarcha zobowiązuje się do nienaruszania przynależności miasta i ziemi lwowskiej do Królestwa.

Król Stefan Batory potwierdza przywilej króla Zygmunta I z 1547 roku nadany lwowskim krajaczom sukna. Akt gwarantuje im wyłączność na detaliczny handel i postrzyganie sukna we Lwowie pod karą konfiskaty nielegalnego towaru.

Wikariusz i komisarz generalny brat Jan Kapistran zwraca się do władz Lwowa z prośbą o patronat i wsparcie budowy nowej bramy oraz pomoc dla miejscowego kustosza. Zapewnia o modlitwie w intencji pomyślności rajców i całego miasta, dziękując za ich dotychczasową gorliwość.

Wójt i ławnicy krakowscy na prośbę pisarza lwowskiego Pawła Szczerbica zaświadczają o obowiązującym w Krakowie zwyczaju wyboru kolegium czterdziestu mężów, do którego odwoływał się dekret królewski dla Lwowa. Zgodnie z krakowską praktyką dwudziestu członków wybierają starsi cechów spośród kupców, a kolejnych dwudziestu wyznaczają kupcy spośród starszyzny cechowej, z udziałem jedenastu ławników.

Król Stefan Batory rozstrzyga spór władz i pospólstwa Lwowa ze starostą Mikołajem Herburtem oraz poborcą podatkowym, ustalając, że miasto zobowiązane jest płacić jedynie podwójną stawkę poboru obejmującą także przedmieścia i łany miejskie. Władca zabrania pobierania osobnego podatku od ról miejskich i warsztatów rzemieślniczych, kasując dotychczasowe wyroki starosty.

Jacob Carmichell dziękuje Arthurowi Forbesowi za realizację asygnaty finansowej na rzecz Petera Bensona oraz dopytuje o jego dalsze postanowienia po podróży do Gdańska. Autor listu prosi także o przysłanie tureckiego sukna i tabakierki.

Król Stefan Batory dokonuje transumptu i potwierdzenia szesnastu dekretów z 1578 roku wydanych w sporach między radą i pospólstwem Lwowa a starostą lwowskim Mikołajem Herburtem z Fulsztyna. Dokument rozstrzyga m.in. kwestie wyboru rajców, jurysdykcji miejskiej i zamkowej, kluczy do bram, kwaterunku, powinności podatkowych oraz korzystania z młynów.

Dokument transsumuje i zatwierdza wyrok sejmowy króla Stefana Batorego rozstrzygający spór pomiędzy władzami miasta Lwowa a starostą lwowskim Mikołajem Herburtem. Król ogranicza liczbę rzemieślników pod jurysdykcją starościńską, zakazuje prowadzenia szynków i nowego targu na przedmieściu podzamcza oraz potwierdza dawne przywileje mieszczan dotyczące handlu solą i rybami, wolności od ceł i opłat targowych, a także wypasu bydła i korzystania z lasów królewskich.

Król Stefan Batory zatwierdza statut cechu stolarzy we Lwowie, nadany w 1562 roku przez radę miejską i obejmujący dwadzieścia trzy artykuły regulujące organizację rzemiosła, naukę zawodu oraz prawa mistrzów i czeladników. Jednocześnie monarcha zrównuje lwowski cech stolarzy w prawach z cechem krakowskim oraz zakazuje partaczom i rzemieślnikom niezrzeszonym uprawiania rzemiosła i sprzedaży wyrobów w mieście i jego obrębie.

Kardynał Aleksander Farnese wraz z władzami rzymskiego Arcybractwa Najświętszego Ciała Chrystusa przy kościele Santa Maria sopra Minerva wystawia transumpt dokumentów papieża Pawła III z nadaniami odpustowymi. Akt sporządzono na prośbę arcybiskupa Jana Dymitra Solikowskiego dla Bractwa Najświętszego Sakramentu przy katedrze we Lwowie w celu rozszerzenia na nie rzymskich przywilejów duchowych.

Władze rzymskiego arcybractwa przy kościele Santa Maria sopra Minerva dokonują transumptu bulli papieża Grzegorza XIII z 1573 roku i na prośbę arcybiskupa lwowskiego udzielają zawartych w niej odpustów Bractwu Najświętszego Sakramentu przy katedrze we Lwowie. Dokument potwierdza prawo członków lwowskiego bractwa do korzystania z przywilejów duchowych przysługujących bractwu rzymskiemu.

Król Zygmunt III Waza potwierdza i ratyfikuje na sejmie koronacyjnym wszelkie prawa, przywileje, wolności, immunitety i dawne zwyczaje nadane wspólnocie Ormian miasta Lwowa przez swoich poprzedników.

Król Zygmunt III Waza potwierdza dokument starosty lwowskiego Mikołaja Herburta z Fulsztyna z 1586 roku, nadający szlachcicowi Zygmuntowi Poradowskiemu bagnisty grunt na Przedmieściu Krakowskim we Lwowie. Nadanie obejmuje prawo własności i dziedziczenia z sześcioletnią wolnizną, po której upływie posiadacz zobowiązany jest do uiszczania rocznego czynszu w wysokości 30 groszy.

Król Zygmunt III Waza potwierdza zapis z ksiąg ziemskich lwowskich, na mocy którego Anna z Molfków Rosnowska darowała Mikołajowi, dawnemu słudze Kazimierza Hynka, i jego żonie Annie dom na lwowskim Podzamczu oraz łąki. Monarcha nadaje tej wieczystej darowiźnie wieczystą moc prawną.

Prezydent Trybunału Koronnego ks. Ferdynand Kicki dziękuje władzom Lwowa za nadesłane powinszowania z okazji Nowego Roku. W imieniu Trybunału oraz własnym odwzajemnia życzenia pomyślności i Bożego błogosławieństwa, zapewniając o swoim szacunku.

Król Zygmunt III Waza potwierdza dziesięć artykułów statutu lwowskiego cechu chirurgów, określających m.in. zasady uzyskiwania mistrzostwa, wykonywania zawodu, prawa wdów oraz obowiązki obronne i medyczne wobec miasta. Ponadto nakazuje władzom Lwowa dopuszczanie chirurgów do posiedzeń i narad miejskich pod rygorem wysokiej kary pieniężnej.

Papież Klemens XIII w emocjonalnym liście apeluje do króla Hiszpanii Karola III o cofnięcie lub zawieszenie dekretu skazującego zakon jezuitów na całkowite wygnanie z hiszpańskich terytoriów. Podkreśla niewinność i zasługi całego zgromadzenia oraz przestrzega przed duchowymi i moralnymi konsekwencjami odpowiedzialności zbiorowej.

Kapituła katedralna lwowska nadaje młynarzowi Iwanowi Piecziforze, jego żonie Anastazji oraz synowi Iwanowi prawo potrójnego dożywocia na młyn. Użytkownicy zostają zobowiązani do uiszczania określonego rocznego czynszu w kwartałach oraz do dokonywania wszelkich napraw i prac konserwacyjnych na własny koszt.

Józef Klicki interweniuje u prezydenta Lwowa Bema w sprawie stelmacha, który źle naprawił kolaskę podsędka lwowskiego, a za konieczne poprawki bezpodstawnie domaga się dodatkowej zapłaty. Autor listu prosi o ukrócenie zuchwałości rzemieślnika.

Król Zygmunt III Waza potwierdza i nakazuje wpisać na trwały pergamin siedem ugód zawartych pomiędzy mieszczanami i rajcami lwowskimi a okoliczną szlachtą, dotyczących poboru ceł, myt i opłat za wypas bydła (spasnego). Na mocy tych porozumień szlachta zobowiązała się do respektowania królewskich immunitetów handlowych Lwowa i niepobierania nienależnych opłat.

Arcybiskup lwowski Jan Dymitr Solikowski wraz z kapitułą katedralną nadaje swemu bratu Wojciechowi Solikowskiemu w dożywotnie użytkowanie wieś Siemikowce oraz oddaje mu w dwunastoletnią dzierżawę wieś Marków. W zamian odbiorca zobowiązuje się do uiszczania rocznych opłat, utrzymania obiektów gospodarczych oraz naprawy i utrzymania zniszczonego przez powódź stawu rybnego.

Komisarze królewscy Zygmunta III Wazy dokonali odnowienia i usypania kopców granicznych rozdzielających wsie kapituły lwowskiej Basiówkę i Hodowicę od królewskich wsi Sknilów i Sokolniki. Dokument ustala przebieg granic według dawnych przywilejów oraz zapewnia poddanym obu stron prawo do wolnego wypasu bydła.

Wojewoda kijowski książę Konstanty Wasyl Ostrogski nadaje Jaćkowi, synowi Hołowczyca, sołtystwo z wolnym łanem we wsi Mała Tuchla oraz zezwala Iwanowi, zięciowi Wasyla Hołowczyca, na wzniesienie cerkwi. Na dokumencie widnieje późniejszy dopisek potwierdzający wnuka wystawcy, księcia Władysława Dominika Zasławskiego-Ostrogskiego.

Król Zygmunt III Waza zatwierdza dożywotnie nadanie gruntu na Górze Lwa pod Lwowem poczynione przez starostę lwowskiego Mikołaja Herburta na rzecz neofity Stanisława Tatara. Użytkownik zostaje zobowiązany do corocznego uiszczania czynszu w wysokości dziesięciu groszy polskich na zamek lwowski w dzień św. Marcina.

Król Zygmunt III Waza potwierdza dokument starosty lwowskiego Mikołaja Herborta z Fulsztyna wydany dla Jakuba Czarnowskiego i jego żony Doroty Todkowieckiej, zezwalający na usypanie grobli, założenie stawu rybnego oraz wzniesienie młyna na rzece Rokitnej wraz z nadaniem przyległych ról i łąk. Przywilej precyzuje wysokość opłacanego do zamku lwowskiego czynszu, podział zysków ze spuszczenia stawu oraz pomoc okolicznych poddanych przy naprawach.

Król Zygmunt III Waza, zatwierdzając ugodę kapituły lwowskiej z władzami miasta, przenosi na burmistrza i radnych Lwowa królewskie prawo patronatu i prezentacji uczonego duchownego na kanonię metropolitalną lwowską. Nakazuje jednocześnie arcybiskupowi Janowi Dymitrowi Solikowskiemu inwestowanie kandydatów przedstawianych przez magistrat.

Król Zygmunt III Waza potwierdza wyrok arcybiskupa Jana Dymitra Solikowskiego oraz ugodę zawartą między kapitułą metropolitalną lwowską a magistratem miasta Lwowa w sporze o patronat nad prepozyturą szpitala św. Ducha. Na mocy zatwierdzonego układu rajcy lwowscy zachowują prawo prezenty na prepozyturę, wybierając kandydata z grona kanoników, a kapituła zobowiązuje się poprzeć nadanie magistratowi prawa prezenty na drugą kanonię dla wykształconego duchownego.

Król Zygmunt III Waza zatwierdza i transumuje akt komisji rewizorów królewskich z 1592 roku, ustalający przebieg granic i usypanie kopców granicznych między królewską wsią Sokolniki należącą do starostwa lwowskiego a miejskimi dobrami Lwowa zwanymi Kulparków.

Wojewoda sieradzki Aleksander Koniecpolski wstawia się u władz miasta Lwowa za swoim sługą, panem Laskiewiczem, procesującym się o grunt należny mu z prawa dziedziczenia. Prosi adresatów o przychylenie się do prośby i wydanie rychłego wyroku przysądzającego sporną własność prawowitemu spadkobiercy.

Arcybiskup lwowski Jan Dymitr Solikowski zatwierdza darowiznę 400 złotych polskich uczynioną przez Gabriela Rozena z Rożnowa na rzecz prepozyta i mansjonarzy katedry lwowskiej. Fundacja została zabezpieczona w formie rocznego czynszu wyderkafowego w kwocie 24 złotych na kamienicy lwowskiego aptekarza Hieronima Wedelskiego w zamian za odprawianie nabożeństw i mszy za duszę ofiarodawcy.

Stanisław Koniecpolski wyraża oburzenie z powodu pozwania przez magistrat lwowski dzierżawcy jego ceł sandomierskich przed Trybunał. Hetman żąda odstąpienia od pozwu, powołując się na senatorskie przywileje oraz dawny wyrok w analogicznej sprawie.

Hetman Stanisław Koniecpolski wyraża niezadowolenie z postępowania władz Lwowa w sprawach sądowych mieszczan brodzkich oraz Hołuba, zapowiadając wyciągnięcie konsekwencji. Odnosi się także do kwaterunku regimentu Denhoffa w miejskich wsiach, nakazując powstrzymanie ucisku i bezprawnych egzekucji finansowych wobec poddanych.

Kasztelan krakowski Stanisław Koniecpolski rekomenduje władzom Lwowa przenoszącego się tam Petera Rolego. Prosi magistrat o życzliwe przyjęcie go do grona obywateli i nadanie mu praw miejskich.

Hetman Stanisław Koniecpolski przyznaje miastu Lwowu rację w sporze z perskimi kupcami, którzy naruszyli lwowskie prawo składu. Z uwagi na brak chęci zysku ze strony władz miejskich oraz współczucie dla cudzoziemców nakłonił jednak syndyka do zawarcia z nimi polubownej ugody.

Hetman Stanisław Koniecpolski informuje władze Lwowa, że choć kupcy perscy naruszyli lwowski przywilej składu, z litości i zgodnie z intencją rajców doprowadził do zawarcia z nimi ugody za pośrednictwem syndyka miejskiego. Zaznacza, że sprawa ma posłużyć za przestrogę dla innych zagranicznych kupców, by nie omijali prawa składu.

Hetman Stanisław Koniecpolski wyraża oburzenie z powodu pozwania przez władze Lwowa arendarza cła sandomierskiego przed Trybunał Koronny i domaga się zaniechania procesu. Przypomina o senatorskich prawach do pobierania dochodów oraz powołuje się na korzystny dla siebie precedens prawny z czasów swojego poprzednika.