Katalog źródeł

Magistrat Krakowa prosi o odszukanie we Lwowie i uwięzienie Francuza nazywanego Szewele, występującego także jako Rytter. Przypisuje mu oszustwa wobec wierzycieli, ucieczkę z ponad siedmiuset czerwonymi złotymi i pozostawienie ciężarnej żony. Wiadomość o dwóch wcześniejszych żonach przedstawia jako pogłoskę.

Kraków dziękuje magistratowi Lwowa za list z 8 sierpnia, przekazujący wiadomości o zaraźliwych chorobach na Podolu, Ukrainie, w Kamieńcu Podolskim i Żółkwi oraz o przedsięwziętych środkach ostrożności. Prosi o dalsze wiadomości i deklaruje zwrot kosztów transportu listów.

Kraków dowiedział się, że Lwów wysłał dwóch cyrulików w okolice Tarnopola w celu sprawdzenia doniesień o zaraźliwych chorobach. Prosi o ich relację, aby móc zawczasu podjąć środki ostrożności. Sam nadawca wyraża nadzieję, że pogłoska się nie potwierdzi.

Odpowiadając na pytanie Lwowa, Lublin podaje opłaty: od beczki wina złoty dla wojewody i trzy grosze dla podwojewodziego. Od innych towarów nie wskazuje analogicznego obciążenia. Wspomina pobór od żywności sprowadzanej ze wsi oraz składki kupców i cechów przy ustalaniu cen dwa razy w roku. Prosi, aby odpowiedź pozostała poufna.

Magistrat Lublina skarży się, że cech rzeźników odmawia płacenia pogłównego, powołując się na zamieszkiwanie poza miejską jurysdykcją, i wystawił miastu pozwy przed sądami kapturowymi. Prosi magistrat Lwowa o autentyczny dokument potwierdzający, czy tamtejsze cechy płacą ciężary Rzeczypospolitej i miasta również wtedy, gdy ich członkowie mieszkają pod innymi jurysdykcjami. W postscriptum pyta o organizację sądu lwowskiego, rolę sędziów duchownych oraz miejsce odbywania sądów.

Władze Lublina ponawiają prośbę do magistratu lwowskiego o nadesłanie dekretu Trybunału Radomskiego dotyczącego zwolnienia z wymiany czerwonych złotych. W zamian za pomoc deklarują gotowość do wzajemnych przysług w podobnych sprawach.

Magistrat Lublina powołuje się na wiadomości o komisji królewskiej rozpatrującej sprawę między władzami Lwowa a handlującymi w mieście Żydami. Chce naśladować lwowskie działania i prosi o uwierzytelniony odpis dekretu, wyłącznie w punkcie dotyczącym usunięcia Żydów, aby posłużył jako precedens. Deklaruje pokrycie opłat kancelaryjnych.

Magistrat Lublina dziękuje za zainteresowanie niezwykłym nieszczęśliwym zdarzeniem i za listy wstawiennicze. Prosi o polecenie arcybiskupowi lwowskiemu sprawy, która ma trafić do rozpoznania przez Trybunał, oraz o doręczenie załączonego listu. Nie opisuje samego zdarzenia ani nie wymienia stron sporu.

Rajcy odpowiadają na list wysłanników datowany w Warszawie 4 stycznia. Proszą o doprowadzenie do końca sprawy z panem Paczkiem, przesyłają dokumenty oraz 70 złotych przez sługę pisarza miejskiego Marcina. Naciskają, aby wysłannicy pozostali i zapobiegli szkodzie dla miejskich interesów.

Sędziowie ziemscy lwowscy Piotr z Branwi i Jan z Wysocic potwierdzają wyrok króla Kazimierza Jagiellończyka zakazujący mieszczaninowi Pawłowi Klyusowi bezprawnego pobierania cła w Krośnie na szkodę Mikołaja Brzymały z Bierwac.

Poznań wyraża współczucie wobec krzywdy prezydenta i całego magistratu Lwowa, odniesionej według pisma 5 stycznia 1738 roku. Deklaruje wspólną obronę praw miejskich i wysłanie wiadomości do kanclerza oraz na dwór królewski, prosi o dalsze informacje i życzy prezydentowi poprawy zdrowia. Oryginał nie wymienia sprawców ani dokładnego przebiegu wydarzenia.

Sędzia i podsędek ziemscy lwowscy poświadczają zeznanie Elżbiety z Gołogór, która zapisała arcybiskupowi lwowskiemu Grzegorzowi z Sanoka 200 grzywien długu na wsi Wicyń. Zapis ten powiększył wcześniejszą sumę obciążającą tę majętność do łącznej kwoty 800 grzywien.

Sędzia Gunter z Sieniawy i podsędek Jan z Wiszni poświadczają, że Jan z Zimnej Wody uznał dług wobec Jerzego, syna zmarłego Fryderyka, i zapisał mu pod zastaw połowę wsi Zimna Woda wraz z młynem i karczmą na okres sześciu lat. Dokument ustala warunki użytkowania posiadłości, termin i zasady zwrotu sumy pieniężnej oraz obowiązek obrony praw wierzyciela do zastawionych dóbr.

Sędzia i podsędek ziemscy lwowski poświadczają, że mieszczanin lwowski Mikołaj, syn niegdyś Karnasza, pokwitował wojskiego trembowelskiego Jana Jurę z Malechowa i Ostrowa z całkowitej spłaty długów. Wszelkie dotychczasowe wpisy i roszczenia ciążące na dobrach Malechów i Ostrów zostały prawomocnie skasowane.

Burmistrz i rajcy Jarosławia proszą radę Lwowa o ogłoszenie kupcom, że nadchodzący jarmark jarosławski odbędzie się w zwykłym czasie. Powołują się na wolę i powagę marszałka i hetmana wielkiego koronnego oraz swojej dobrodziejki i zachęcają do przyjazdu z towarami bez obaw o działania nieprzyjacielskie. Jest to zapewnienie i zaproszenie nadawców, nie potwierdzenie przebiegu jarmarku.

Władze Jarosławia odpowiadają na pismo lwowskie dotyczące frekwencji kupców na jarmarku. Informują, że tego dnia poleciły woźnemu ogłosić podczas targu zaproszenie do bezpiecznego przyjazdu, bez obawy o nadzwyczajne wymuszenia. Powołują się na obiecaną ochronę marszałka i hetmana wielkiego koronnego oraz składają życzenia noworoczne.

Jarosław odpowiada na prośbę Lwowa, wysyłając mistrza katowskiego. Żąda jego szybkiego odesłania po egzekucji, ze świadectwem i na dobrej podwodzie. Lwowski mieszczanin pozostaje w Jarosławiu jako poręczenie powrotu.

Aloy nie mógł osobiście pomóc wysłannikowi we Warszawie, gdyż przebywał w Dreźnie. Zapewnia jednak, że polecił magistrat nienazwanemu dygnitarzowi, który przyjął postny dar. Doręczenie daru nie jest opisane szczegółowo.

Antici otrzymał listy magistratu przez jego wysłannika, który przybył do Rzymu 15 listopada. Zapewnia o dalszej pomocy w obronie praw publicznych i zapowiada wspólną naradę z wysłannikiem oraz Stefanonim nad środkami prowadzącymi do pomyślnego zakończenia sprawy.

Po przeczytaniu urzędowej deklaracji arcybiskupa Antici zaleca ugodę. Twierdzi, że zamierzone przeniesienie obrazu Matki Bożej z kaplicy ma pozostawić prawa patronatu, fundacje i nabożeństwa nienaruszone, a dalszy proces może narazić magistrat na przegraną, ujmę i koszty. Proponuje mediację duchownego uczonego i przyjaznego obu stronom.

Antici zapewnia o zaangażowaniu w sprawy adresatów i uzyskaniu zakazu Świętej Kongregacji Soboru. Prosi o pełnomocnictwo wystawione na siebie, z prawem ustanowienia Franciszka Stefanoniego lub innego zastępcy, oraz o środki na koszty. Oświadcza, że nie zabiega o własne honorarium.

Autor otrzymał dwa listy, dokumenty oraz przekaz z Warszawy mniejszy od zapowiedzianego: 54 dukaty, odpowiadające 27 dukatom węgierskim, zamiast 30. Przekazuje sprawę Stefanoniemu, do którego należy kierować dalszą korespondencję. Wyjaśnia, że kapituła może poprzeć arcybiskupa, oraz wspomina pismo informacyjne złożone do Kongregacji.

Marcin Anczewski wyrzuca rajcom lwowskim brak wdzięczności i niewypłacenie należnych mu sum za trudy i nakłady poniesione dla dobra miasta. Informuje o skierowaniu przeciwko magistratowi i pospólstwu pozwu do sądu królewskiego oraz wzywa do polubownego zwrotu pieniędzy przed terminem rozprawy.

Marcin Anczewski relacjonuje z Warszawy zabiegi o audiencję w sporze z Ormianami, narzekając na ogromną drożyznę oraz zniecierpliwienie towarzyszy podróży chcących wracać do domów. Prosi również adresata o pilne pozyskanie funduszy na zwrot zaciągniętej pożyczki w celu ratowania wiarygodności delegacji.

Armand poufnie relacjonuje ugodę królowej z synem Jakubem po10–12dniach negocjacji. Królowa miała poprzestać na dożywociu na dobrach zmarłego męża; ruchomości, klejnoty i gotówka miały zostać podzielone równo między braci. Podaje mediatorów oraz terminy sejmików27lipca i konwokacji29sierpnia, wskazujące na1696rok.

Autor radzi adresatowi w sprawach podróży, pieniędzy, powozu, służby i prezentów. Zaleca mu pozyskanie francuskiego dworu poprzez uszanowanie monarchy i unikanie krytyki kandydata w dawnej elekcji. Podkreśla pomoc markizy de Béthune.

Autor przypomina rady dotyczące podróży, informuje o weselu kanclerzówny i poleca młodego szlachcica rekomendowanego przez markizę de Béthune. Ponawia niepotwierdzone doniesienie o egzekucji Vaudémonta.

Autor wyjaśnia sprawę niezwróconych listów do markizy de Béthune i zamówienia luster. Relacjonuje wyjazd posła francuskiego do króla w Birżach, pogłoski o powrocie dworu oraz pokoju ze Szwecją i obawy o sytuację wewnętrzną.

De Baluze cieszy się z poprawy relacji adresata z królową. Przekazuje wersję oświadczeń straconych uczestników spisku przeciw Wilhelmowi Orańskiemu, zaczerpniętą z gazety holenderskiej, i broni Jakuba II oraz Francji przed zarzutem współudziału. Wspomina ruchy flot francuskich oraz stan zdrowia króla i odłożony wyjazd dworu na Ruś.

J. G. de Baluze donosi wojewodzie wołyńskiemu o postępach rozmów pokojowych w Delft, fałszywych doniesieniach o artykułach wstępnych oraz francuskich zbrojeniach morskich w Breście i Rochefort.

Autor spodziewał się przyjazdu adresata, lecz otrzymał jego list do Paryża. Przekazuje sprzyjające Francji wieści i ustala dalsze postępowanie z wekslem przesłanym przez stolnika Pilskiego.

Arcybiskup lwowski Andrzej Boryszewski zatwierdza fundację i uposażenie ołtarza Narodzenia Najświętszej Maryi Panny i św. Stanisława w katedrze lwowskiej sumą 20 grzywien rocznego czynszu zabezpieczoną przez Annę z Buczacza na dobrach Litwinów i przyległościach. Dokument określa prawo patronatu Buczackich oraz nakłada na altarystę obowiązek odprawiania trzech mszy tygodniowo.

Bartsch oczekuje odpowiedzi kanclerza na miejski projekt i omawia dokumenty potrzebne do potwierdzenia praw miasta dotyczących wagi i jurysdykcji. Przypomina potrzebę wcześniejszego dekretu podskarbiego i przygotowania rozliczenia długu Żydów. Pisze też o planowanej pomocy biskupa na sejmie i ponawia prośbę o środki na koszty pobytu.

Bartsch dziękuje za deklarację wynagrodzenia i wyjaśnia konieczność odpowiedzi magistratu na list kanclerza. Informuje o dekrecie dotyczącym miejskich sum, sprawach plebana Hołoskiego i Macieja oraz procesie z dominikanami. Prosi o autentyczne odpisy, honorarium patrona i środki na pobyt w Warszawie. Zaleca ostrożność przy drukowaniu projektów sejmowych, zapowiada interwencje w sprawie ulicznych kramów i składu oraz prosi o szerokie pełnomocnictwo.

Bartsch informuje o projekcie złożonym kanclerzowi, planowanym działaniu komisji dobrego porządku oraz potrzebie memoriału do króla. Opisuje dyskusję o przywilejach, katolikach i dysydentach oraz proponowanym warunku ponoszenia ciężarów miejskich przy dopuszczeniu obcych kupców. Zapowiada dalsze konsultacje o prawie i jurysdykcji, ponagla drugiego deputata i prosi o środki na dalszą pracę.

Bartsch skarży się na upadek poszanowania władz miejskich, opisuje audiencję u wodza i oddanie memoriału dotyczącego zajścia z kapitanami Kudelskim i Witowskim. Wódz powołuje się na wcześniejsze interwencje i publiczne obowiązki, które uniemożliwiają zwolnienie Bart­scha. Autor ponawia prośby, kontaktuje się z prymasem i oczekuje na starostę lwowskiego.

Bartsch odebrał list władz miasta i zapowiada oddanie załącznika podkanclerzemu oraz prośbę o wsparcie w sporze z dominikanami. Przesyła list kanclerza dotyczący sprawy Hołoska, relacjonuje zamierzone działania biskupa ruskiego i prośbę o termin komisji rozliczającej miejskie sumy. Dziękuje za wiadomość o pożarze u dominikanów i wskazuje potrzebę dodatkowych deputatów oraz możliwości ugodowego zakończenia sprawy z plebanem.

Bartsch zawiadamia władze Lwowa o przybyciu do Warszawy, konsultacjach w sprawie miasta i zaplanowanej audiencji u podskarbiego koronnego. Przekazuje wieści o spodziewanym przyjeździe prymasa, wodza i królewiczów oraz wyjaśnia, że oczekiwanie może opóźnić jego wyjazd do Białegostoku. Zapowiada dalsze informacje.

Deputaci oczekują skutku miejskich projektów złożonych kanclerzowi wraz z postulatami innych miast. Relacjonują rosyjskie i pruskie wystąpienia, zapowiadane sejmiki i dalszy sejm. Proszą o dokumenty sum zabezpieczonych na majątku miasta do postępowania rozliczeniowego spodziewanego w lutym. W dopisku ponawiają prośbę o obiecane listy.

Bartsch dziękuje władzom miasta za poprzedni wybór do ich grona, składa życzenia noworoczne i przekazuje pogłoskę o komisji dla wszystkich miast. Donosi o rozpoczynającym się Senatus Consilium, lecz nie ma jeszcze wiadomości o początku sądów nadwornych.

Autorzy podjęli w Warszawie starania o sprawę odzyskania należnej miastu sumy. Bartsch relacjonuje uzyskanie dekretu na podstawie dostarczonych odpisów, żądanie zestawienia przychodów miasta oraz memoriał do kanclerza obejmujący spór z garnizonem, kwatery oficerskie, sprawę pewnego mieszczanina i roszczenia wobec Rzeczypospolitej. Prosi o dodatkowe dokumenty, pomoc towarzyszącego mu Cyruliego i pokrycie wydatków.

Odpis szkockiej proklamacji tolerancyjnej: zezwolenie umiarkowanym prezbiterianom na nabożeństwa tylko w prywatnych domach, odrębna ulga dla kwakrów, zawieszenie przepisów przeciw katolikom i warunkowa amnestia. Dokument zachowuje zakaz nabożeństw na otwartym terenie, wprowadza nową przysięgę bezwzględnego posłuszeństwa oraz zarządza ogłoszenie i opieczętowanie. Nie jest to angielska deklaracja z4kwietnia1687.

Król Aleksander Jagiellończyk zwalnia poddanych wsi Honiatycze, należącej do kapituły lwowskiej, na 15 lat od wszelkich robocizn i stacji na rzecz zamku lwowskiego z powodu zniszczeń poczynionych przez Turków i Tatarów. Nakazuje staroście lwowskiemu Stanisławowi z Chodcza oraz jego następcom bezwzględne przestrzeganie tej ulgi.

Markiza prosi zięcia o przyjęcie młodego szlachcica, syna jej niezamożnej przyjaciółki. Chwali jego wychowanie, matematykę i fortyfikacje; młodzieniec interesuje się językami i obcymi krajami. W sprawie ma pośredniczyć pan de Balus.

Jan z Dawidowa, podsędek lwowski i patron kościoła parafialnego w Dawidowie, prezentuje arcybiskupowi lwowskiemu Bernardowi Wilczkowi kleryka Jerzego ze Lwowa na wakujące po śmierci Gotarda probostwo. Prosi o nadanie mu inwestytury kanonicznej oraz powierzenie zarządu duchowego i doczesnego w tej parafii.

Król Zygmunt I Stary potwierdza przywilej króla Kazimierza IV Jagiellończyka z 1472 roku ustanawiający we Lwowie dwa jarmarki roczne na uroczystości Świętej Trójcy oraz św. Agnieszki. Dokument reguluje szczegółowe uprawnienia handlowe, prawo składu, opłaty celne, wypas bydła kupieckiego oraz jurysdykcję sądową nad kupcami.

Rafał Bojm informuje feldmarszałka Magnusa Stenbocka o swoim przybyciu do Jarosławia oraz przeszkodach napotkanych podczas podróży ze Lwowa. Zwraca się z zapytaniem o miejsce uiszczenia uzgodnionej sumy i prosi o wystawienie salvagardii chroniącej miasto przed dalszymi ciężarami wojskowymi.

Dokument stanowi wyrok arbitrażowy regulujący wieloletnie spory między lwowską kapitułą katedralną a magistratem miasta Lwowa m.in. w kwestiach kaznodziejów języka polskiego i niemieckiego, zarządu szkołą katedralną, depozytów i zapisów testamentowych oraz praw do młyna Olchowego i miejskich wodociągów. Pod rygorem kary dwóch tysięcy florenów węgierskich nakazuje stronom wieczyste przestrzeganie uzgodnionego porządku.

Borowski odpowiada syndykowi Frankowi w sprawie zaległych należności z kamienicy Sakrochowskiej. Kwestionuje rozliczenie i zwłokę miasta, proponuje ugodę z odsetkami 5%, zapowiadając dochodzenie roszczeń w razie odmowy.

Komisarze królewscy Stanisław z Chodcza i Mikołaj Lanckoroński wydają Janowi Woleczkowi transumpt przywileju króla Władysława III z 1440 roku na lokację wsi Izdebnik na prawie magdeburskim oraz nadanie wójtostwa Włodkowi ze Swemicz. Dokument potwierdza uposażenie sołtysie w dwa łany ziemi, łąki, młyn i karczmę oraz obowiązek konnej służby wojskowej z kuszą.