Katalog źródeł

Kraków ostrzega, że zaraza na Węgrzech przybliża się do polskiej granicy i według świeżych wiadomości wystąpiła w miastach Orawy. Niepokój budzi przemieszczanie się Węgrów, polskich robotników z winnic, rzemieślników i dezerterów. Magistrat podaje też, że w Białym Dunajcu w dwóch domach zmarło osiem osób po przybyciu kopacza, ale od pięciu tygodni nie odnotowano tam dalszych zgonów. Zaleca Lwowowi ostrożność i ostrzeżenie miast przygranicznych.

Kraków powołuje się na pogłoskę o pojawieniu się zarazy na pograniczu tureckim, w miejscowości o niepewnie odczytanej nazwie. Prosi Lwów o rzetelną wiadomość. Zapowiada dla bezpieczeństwa kontrolę osób przybywających lub przechodzących z tamtej strony i wymaganie autentycznego paszportu potwierdzającego pochodzenie ze zdrowej okolicy.

Kraków odebrał list Lwowa z 5 sierpnia wraz z przesłuchaniem Szeweliera. Wierzyciele nie żądają jego przewiezienia, gdyż nie ma z czego spłacić długów. Są gotowi zwrócić koszty wyżywienia i pracy urzędników, lecz nie zamierzają płacić jego lwowskich długów.

Magistrat Krakowa prosi o odszukanie we Lwowie i uwięzienie Francuza nazywanego Szewele, występującego także jako Rytter. Przypisuje mu oszustwa wobec wierzycieli, ucieczkę z ponad siedmiuset czerwonymi złotymi i pozostawienie ciężarnej żony. Wiadomość o dwóch wcześniejszych żonach przedstawia jako pogłoskę.

Wierzyciele nie znaleźli u zatrzymanego spodziewanych pieniędzy. Kraków pozostawia miejscowemu sądowi rozpoznanie długów i zarzutów, prosi o przesłuchanie według dołączonych pytań oraz uwierzytelniony zapis. Wierzyciele obiecują pokryć opłaty kancelaryjne i skromny wikt od początku uwięzienia.

Po otrzymaniu listu z 26 poprzedniego miesiąca magistrat skłonił wierzycieli Szeweliera do pokrycia kosztów jego wyżywienia i pracy urzędników. Informuje o przesłaniu 282 tymfów przez Stobkowskiego [?] i dziękuje Lwowowi za trud i wydatki.

Kraków dziękuje za odnalezienie i uwięzienie Szeweli alias Ryttera. Wstrzymuje wysłanie człowieka po zatrzymanego, ponieważ Lwów zażądał przybycia komisarza i pokrycia miejscowych długów oraz kosztów. Prosi o ich wyszczególnienie, aby posłaniec przyjechał z odpowiednimi pieniędzmi.

Kraków dziękuje magistratowi Lwowa za list z 8 sierpnia, przekazujący wiadomości o zaraźliwych chorobach na Podolu, Ukrainie, w Kamieńcu Podolskim i Żółkwi oraz o przedsięwziętych środkach ostrożności. Prosi o dalsze wiadomości i deklaruje zwrot kosztów transportu listów.

Magistrat Krakowa wysyła swojego obywatela po dokładne wiadomości o zaraźliwych chorobach szerzących się na Rusi, Ukrainie i Podolu. Prosi Lwów o poinformowanie wysłannika, zatrzymywanie podróżnych i kupców ze stron dotkniętych zarazą, sprawdzanie paszportów oraz świadectw zdrowego pochodzenia podróżnych i towarów. Żąda uwierzytelnienia dobrego pochodzenia dokumentów urzędowym podpisem i pieczęcią miasta przed dopuszczeniem dalszego przejazdu.

Odpowiadając na pytanie Lwowa, Lublin podaje opłaty: od beczki wina złoty dla wojewody i trzy grosze dla podwojewodziego. Od innych towarów nie wskazuje analogicznego obciążenia. Wspomina pobór od żywności sprowadzanej ze wsi oraz składki kupców i cechów przy ustalaniu cen dwa razy w roku. Prosi, aby odpowiedź pozostała poufna.

Magistrat Lublina skarży się, że cech rzeźników odmawia płacenia pogłównego, powołując się na zamieszkiwanie poza miejską jurysdykcją, i wystawił miastu pozwy przed sądami kapturowymi. Prosi magistrat Lwowa o autentyczny dokument potwierdzający, czy tamtejsze cechy płacą ciężary Rzeczypospolitej i miasta również wtedy, gdy ich członkowie mieszkają pod innymi jurysdykcjami. W postscriptum pyta o organizację sądu lwowskiego, rolę sędziów duchownych oraz miejsce odbywania sądów.

Prezydent i radni Lublina oznajmiają, że wybrali spośród siebie delegatów do Warszawy na 1 września 1738 roku, zgodnie z pisemnym poleceniem podskarbiego wielkiego koronnego. Delegaci mają uczestniczyć w przygotowaniu instruktarza skarbu koronnego. Autorzy wyrażają nadzieję, że magistrat Lwowa również spełni wolę podskarbiego.

Lublin, nie otrzymawszy odpowiedzi na poprzedni list, ponownie prosi Lwów o udostępnienie dekretu Trybunału Radomskiego, na mocy którego Lwów miał być zwolniony z wymiany czerwonych złotych. Obiecuje wzajemną pomoc w podobnych sprawach.

Magistrat Lublina powołuje się na wiadomości o komisji królewskiej rozpatrującej sprawę między władzami Lwowa a handlującymi w mieście Żydami. Chce naśladować lwowskie działania i prosi o uwierzytelniony odpis dekretu, wyłącznie w punkcie dotyczącym usunięcia Żydów, aby posłużył jako precedens. Deklaruje pokrycie opłat kancelaryjnych.

Magistrat Lublina dziękuje za zainteresowanie niezwykłym nieszczęśliwym zdarzeniem i za listy wstawiennicze. Prosi o polecenie arcybiskupowi lwowskiemu sprawy, która ma trafić do rozpoznania przez Trybunał, oraz o doręczenie załączonego listu. Nie opisuje samego zdarzenia ani nie wymienia stron sporu.

Delegaci potwierdzają otrzymanie listu magistratu Lwowa z projektami sejmowymi. Deklarują respektowanie jego woli, ale nie rozumieją podanych w piśmie powodów decyzji. Zapowiadają dalszą drogę. Gęsty dopisek zawiera dodatkowe dyspozycje, w dużej części nieodczytane pewnie.

Autorzy piszą z Zamościa do magistratu Lwowa o trudnościach podróży. Przed wyjazdem pękła oś wozu z bagażami; przeładowanie rzeczy oraz zdobycie części do kolaski opóźniły drogę. Ruszyli wieczorem do Janowa, zostawiając woźnicę z rzeczami, a kolejnego dnia czekali na niego do południa. Dalej kolaska stale się psuła. Końcowej części relacji brak.

Jarosław odpowiada na prośbę Lwowa, wysyłając mistrza katowskiego. Żąda jego szybkiego odesłania po egzekucji, ze świadectwem i na dobrej podwodzie. Lwowski mieszczanin pozostaje w Jarosławiu jako poręczenie powrotu.

Aloy dziękuje za postne wiktuały i zachęca adresatów do zgłaszania próśb, które pozwoliłyby mu się odwdzięczyć.

Aloy nie mógł osobiście pomóc wysłannikowi we Warszawie, gdyż przebywał w Dreźnie. Zapewnia jednak, że polecił magistrat nienazwanemu dygnitarzowi, który przyjął postny dar. Doręczenie daru nie jest opisane szczegółowo.

Potwierdzenie otrzymania postnego podarunku i prośba o wskazanie okazji do wyświadczenia przysługi magistratowi.

Antici otrzymał listy magistratu przez jego wysłannika, który przybył do Rzymu 15 listopada. Zapewnia o dalszej pomocy w obronie praw publicznych i zapowiada wspólną naradę z wysłannikiem oraz Stefanonim nad środkami prowadzącymi do pomyślnego zakończenia sprawy.

Po przeczytaniu urzędowej deklaracji arcybiskupa Antici zaleca ugodę. Twierdzi, że zamierzone przeniesienie obrazu Matki Bożej z kaplicy ma pozostawić prawa patronatu, fundacje i nabożeństwa nienaruszone, a dalszy proces może narazić magistrat na przegraną, ujmę i koszty. Proponuje mediację duchownego uczonego i przyjaznego obu stronom.

Antici zapewnia o zaangażowaniu w sprawy adresatów i uzyskaniu zakazu Świętej Kongregacji Soboru. Prosi o pełnomocnictwo wystawione na siebie, z prawem ustanowienia Franciszka Stefanoniego lub innego zastępcy, oraz o środki na koszty. Oświadcza, że nie zabiega o własne honorarium.

Autor otrzymał dwa listy, dokumenty oraz przekaz z Warszawy mniejszy od zapowiedzianego: 54 dukaty, odpowiadające 27 dukatom węgierskim, zamiast 30. Przekazuje sprawę Stefanoniemu, do którego należy kierować dalszą korespondencję. Wyjaśnia, że kapituła może poprzeć arcybiskupa, oraz wspomina pismo informacyjne złożone do Kongregacji.

Autor skarży się na nierozliczenie wydatków poniesionych dla miasta i na postępowanie magistratu. Żąda zwrotu 420 florenów oraz pozostałych należności, odnosi się do dekretu i terminu 20 sierpnia, a na końcu pisze o zdrowiu i ograniczeniu dalszych podróży.

Bartsch oczekuje odpowiedzi kanclerza na miejski projekt i omawia dokumenty potrzebne do potwierdzenia praw miasta dotyczących wagi i jurysdykcji. Przypomina potrzebę wcześniejszego dekretu podskarbiego i przygotowania rozliczenia długu Żydów. Pisze też o planowanej pomocy biskupa na sejmie i ponawia prośbę o środki na koszty pobytu.

Bartsch informuje o projekcie złożonym kanclerzowi, planowanym działaniu komisji dobrego porządku oraz potrzebie memoriału do króla. Opisuje dyskusję o przywilejach, katolikach i dysydentach oraz proponowanym warunku ponoszenia ciężarów miejskich przy dopuszczeniu obcych kupców. Zapowiada dalsze konsultacje o prawie i jurysdykcji, ponagla drugiego deputata i prosi o środki na dalszą pracę.

Bartsch odebrał list władz miasta i zapowiada oddanie załącznika podkanclerzemu oraz prośbę o wsparcie w sporze z dominikanami. Przesyła list kanclerza dotyczący sprawy Hołoska, relacjonuje zamierzone działania biskupa ruskiego i prośbę o termin komisji rozliczającej miejskie sumy. Dziękuje za wiadomość o pożarze u dominikanów i wskazuje potrzebę dodatkowych deputatów oraz możliwości ugodowego zakończenia sprawy z plebanem.

Deputaci oczekują skutku miejskich projektów złożonych kanclerzowi wraz z postulatami innych miast. Relacjonują rosyjskie i pruskie wystąpienia, zapowiadane sejmiki i dalszy sejm. Proszą o dokumenty sum zabezpieczonych na majątku miasta do postępowania rozliczeniowego spodziewanego w lutym. W dopisku ponawiają prośbę o obiecane listy.

Bartsch dziękuje władzom miasta za poprzedni wybór do ich grona, składa życzenia noworoczne i przekazuje pogłoskę o komisji dla wszystkich miast. Donosi o rozpoczynającym się Senatus Consilium, lecz nie ma jeszcze wiadomości o początku sądów nadwornych.

Pismo dotyczy pieniędzy przeznaczonych na potrzeby królewskie oraz dyspozycji ich wydania. Autor prosi o pomyślne załatwienie sprawy i deklaruje wdzięczność; nazwiska i warunki rozliczenia niepewne.

Autor opisuje interwencję u wpływowych osób w sprawie doktora i oczekuje działania rady. Rozważa postępowanie urzędu i sądu; zasadnicze szczegóły oskarżeń wymagają dalszego odczytu.

Bieganowski odpowiada na skargi dotyczące kapitana i zapowiada porozumienie miasta z nim. Osobno odnosi się do zarzutów związanych z Radwańskim; protestuje przeciw nadużyciom.

Autor polemizuje z postępowaniem doktora i prosi radę o ochronę Żyda przed krzywdą. Przywołuje hetmana i podkomorzego lwowskiego; nazwiska oraz szczegóły prawne pozostają częściowo nieczytelne.

Bielski żąda wyrównania 2600 zł rocznego czynszu za pałac przed Bramą Halicką. Najemca powołuje się na rosyjski kwaterunek. Autor proponuje potrącenie podatków i zwrot reszty z kasy publicznej.

Brzeski odpowiada na obawę zatrzymywania kupców lwowskich w związku ze sprawą Kamieńca. Zapewnia o bezpieczeństwie lwowian; wymaga zwyczajowego zgłoszenia się w mieście. Wspomina przyszły dekret królewski.

Dziękuje za życzenia noworoczne i dar. W dopisku popiera prośbę Łukaszewskiego [?] o pozostawienie go przy syndykaturze miasta Lwowa.

Brzozowski dziękuje za życzliwą pamięć, życzenia oraz bellaria, czyli przysmaki. Obiecuje odwzajemnić przysługę przy nadarzającej się okazji.

Dziękuje za ryby i pudełko śliwek. Zaznacza, że nie otrzymał pewnego zwyczajowego składnika daru, zapewne wskutek pomyłki wysłannika. Obiecuje przysługi.

Dziękuje magistratowi za prowiant na czas postu i pudełko przysmaków. Zapewnia o przywiązaniu do spraw miasta i życzy pomyślności.

Józef Błazowski rekomenduje ks. Marcina Welimskiego do wakującej mansjonarii u Panny Maryi po rezygnacji ks. Petranskiego, wikarego lwowskiego. Nadanie pozostaje w gestii magistratu.

Błazowski ostrzega, że przedwczesne uwięzienie Balickiego może narazić urząd na odpowiedzialność. Omawia kolejne publikaty, mandat egzekucyjny, pozwanie do sądu i potrzebę konsultacji przed dalszą egzekucją.

Po uniwersale podskarbiego Błazowski prosi magistrat o odroczenie taksy cen do 20 października, kiedy sam przyjedzie. Liczy na udział podwojewodziego. Taksa dotyczy cen towarów i żywności.

Bobowski wstawia się za wdową Iliniczową, która nie ma pokwitowań podatków od kamienicy. Obawia się roszczeń miasta wobec kapitana i jego regresu do niej. Autor powołuje się na szczególny wzgląd należny wdowom i sierotom.

Białobrzeski dziękuje magistratowi za ryby, których jeszcze nie otrzymał, i przyjmuje pełnomocnictwo. Uważa proponowaną stałą kwotę za niską; oczekuje dodatkowego wynagrodzenia za prowadzenie spraw.

Rektor dziękuje magistratowi za życzenia. Kandydat Belli powinien jeszcze doskonalić wykształcenie; rektor wolałby wysłać inną osobę, ale zgodzi się, jeżeli miasto podtrzyma wybór. Chwali utrzymywanie szkoły akademickiej.

Wessel z Kozienic dziękuje za życzenia noworoczne. Życzy pomyślności całemu miastu, a szczególnie członkom magistratu.

Wessel dziękuje magistratowi za życzenia noworoczne, odwzajemnia je całemu miastu i zapewnia o stałej przychylności.

Wessel potwierdza przyjmowanie dobrych tynfów wrocławskich po dwa szóstaki. Rozpoznanie jakości pozostawia sprzedającym i kupującym; zakazał dalszego wydawania tabliczek służących ich rozróżnianiu.