Katalog źródeł

Król Ludwik Węgierski nakazuje urzędnikom oraz celnikom w Polsce i na Węgrzech umożliwienie kupcom i mieszkańcom Rusi swobodnego przejazdu po uiszczeniu należnych ceł. Zabrania przy tym wyrządzania im jakichkolwiek bezprawnych przeszkód czy szkód.

Książę Władysław Opolczyk dziękuje mieszkańcom oraz urzędnikom ziemi ruskiej za dotychczasową wierność i zwalnia ich ze złożonego mu hołdu oraz przysięgi. Jednocześnie przekazuje ich ponownie pod bezpośrednie panowanie króla Ludwika Węgierskiego.

Książę Władysław Opolczyk obiecuje mieszkańcom i miastom Rusi odszkodowanie za wszelkie straty w przypadku zbrojnego najazdu królowej Jadwigi oraz gwarantuje, że nie mianuje Węgra namiestnikiem na tych ziemiach. Ustala również procedurę polubownego rozstrzygnięcia praw królowej Polski do Rusi przez wybranych książąt i panów Rzeszy.

Król Zygmunt III Waza informuje władze Lwowa o wyznaczeniu daty ślubu z arcyksiężniczką Konstancją Austriaczką na 30 października 1605 roku. Monarcha wzywa prokonsula i rajców do przysłania delegacji miejskiej na uroczystości weselne w Krakowie.

Król Władysław Jagiełło nadaje mieszczaninowi lwowskiemu i poborcy podymnego Janszkowi Tołmaczowi oraz jego sukcesorom komorę sukienniczą we Lwowie z prawem handlu i postrzygania sukna. Kram zostaje zwolniony z opłacania corocznego czynszu do skarbu królewskiego.

Marszałek Królestwa Polskiego Jan z Oleśnicy rozstrzyga spór o dochody celne we wsi Werbiż, zatwierdzając uprawnienia lwowskiego celnika Wolczka i przywracając go w ich posiadanie. Nakazuje zarazem Teodorykowi Buczackiemu, jego krewnym oraz miejscowym kmieciom zaniechanie dalszych przeszkód w pobieraniu myta.

Sułtan Mustafa poleca władzom polskim udzielenie pomocy wysłannikowi dworskiego kupca Mahmuda w odzyskaniu należności za towary oraz zagwarantowanie mu bezpiecznego powrotu. Do dokumentu dołączono XIX-wieczne notatki archiwalne dotyczące wykonania niemieckiego przekładu fotografii tekstu w Wiedniu oraz planowanego nowego tłumaczenia.

Król Władysław III Warneńczyk zezwala rajcom i pospólstwu miasta Lwowa na przedkładanie praw, immunitetów i przywilejów miejskich wyłącznie przed swoim królewskim obliczem. Zwalnia tym samym miasto z obowiązku okazywania tych dokumentów wojewodom, kasztelanom, starostom bądź innym urzędnikom Królestwa Polskiego aż do czasu swego osobistego przybycia do Lwowa.

Władze Gdańska informują magistrat Lwowa o wprowadzeniu nakazu posiadania świadectw zdrowia dla wszystkich przybywających osób i towarów w związku z rozszerzającą się zarazą morową. Zwracają się z prośbą o ogłoszenie tych przepisów wśród lwowskich mieszczan i podjęcie wspólnych kroków zapobiegających epidemii.

Papież Mikołaj V, przychylając się do prośby króla Kazimierza Jagiellończyka, wydaje dyspozycje dla arcybiskupa lwowskiego oraz innych hierarchów polskich w obliczu zagrożenia ze strony Tatarów. Dokument łączy się z nadaniem odpustów i zarządzeń kościelnych w związku ze zmaganiami z najeźdźcami.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk potwierdza, że uchwalona przez władze i mieszkańców Lwowa danina (cyza) na pilne potrzeby państwa i wojny pruskiej ma charakter dobrowolny i ograniczony do jednego roku. Władca zobowiązuje się słowem królewskim, że pobór ten nie przekształci się w stałą powinność ani nie naruszy w żaden sposób przywilejów i wolności miasta.

J. G. de Baluze przesyła Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu korespondencję od margrabiny de Béthune oraz doniesienia o zdobyciu hiszpańskich galeonów ze srebrem. Informuje także o niepotwierdzonej wieści dotyczącej rezygnacji elektora Bawarii ze starań o koronę polską na rzecz popieranego przez Francję księcia Contiego.

J. C. de Baluze donosi wojewodzie wołyńskiemu o nadziejach na pokój powszechny w Europie po zawarciu rozejmu w Sabaudii oraz o działaniach morskich sprzymierzonych. Życzy również Polsce spokoju i zgody podczas nadchodzącej elekcji nowego monarchy.

J. G. de Baluze przekazuje wojewodzie ruskiemu Stanisławowi Janowi Jabłonowskiemu wieści o napięciach wokół Holsztynu, polowaniu króla Anglii oraz nominacjach urzędniczych we Francji. Donosi również o odprawieniu uroczystej mszy w Dreźnie i przybyciu francuskich artystów do Polski.

Robert Bell prosi Arthura Forbesa o utrzymanie aresztu na sporne towary w Lipsku i wstrzymanie ich wydania panu Westowi aż do jego osobistego przybycia pod koniec miesiąca. Podkreśla przy tym swoje roszczenia finansowe oraz zapowiada rychłe spotkanie.

Papież Juliusz II informuje króla Aleksandra Jagiellończyka o mianowaniu Bernarda Wilczka arcybiskupem lwowskim na miejsce przeniesionego do Gniezna arcybiskupa Andrzeja. Wzywa monarchę do otoczenia nowego pasterza i jego archidiecezji królewską opieką oraz życzliwym wsparciem.

Władysław Biernacki prosi wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o protekcję oraz listy polecające do marszałka i deputatów trybunalskich w toczącym się procesie z panem Zbockim. Informuje również o podejmowanych w Kijowie staraniach w celu pozyskania funduszy dla wojewody na zbliżający się sejm.

Papież Leon X wydaje zarządzenia w sprawie dyscypliny duchowieństwa, reformy obyczajów oraz zwalczania błędów i herezji w Królestwie Polskim, Czechach i na Węgrzech. Wykonanie i uprawnienia jurysdykcyjne powierza arcybiskupowi gnieźnieńskiemu Janowi Łaskiemu.

Król Zygmunt I Stary na sejmie walnym w Piotrkowie rozstrzyga spór między mieszczanami lwowskimi a Żydami, wprowadzając ordynację ograniczającą działalność handlową Żydów lwowskich i przedmiejskich. Dokument zakazuje im m.in. handlu domowego i domokrążnego, zakazuje sprzedaży korzeni oraz jedwabiu, a także ściśle reguluje obrót suknem, woskiem, skórami i wołami.

Aleksander Wronowski wstawia się u burmistrza Lwowa za swoim towarzyszem Borwackim w sprawie wydania zakupionego pancerza. Sprawa jest pilna, gdyż chorągiew ma w ciągu kilku dni stawić się w obozie wojskowym pod Złoczowem.

J. de Harstall zwraca się do wojewody wołyńskiego Jana Jabłonowskiego z prośbą o wstawiennictwo u jego ojca, kasztelana krakowskiego, w obliczu nieprzychylnych działań i roszczeń finansowych wysuwanych przez księcia kurlandzkiego. Zapewnia przy tym adresata o niezmiennym szacunku i oddaniu dla całego rodu Jabłonowskich.

Wrocławski kupiec Tomasz Giernott informuje Senat Lwowa o wierzytelności na sumę ponad 624 talarów cesarskich, jaką posiada wobec zmarłego lwowianina Jana Liebschwagera. Prosi władze miejskie o zabezpieczenie i zlicytowanie majątku dłużnika, co pozwoli na zaspokojenie pretensji wierzycieli bez potrzeby kosztownego przyjazdu z Wrocławia.

Arcybiskup Rimini Jan Davia dziękuje hetmanowi i wojewodzie ruskiemu Stanisławowi Janowi Jabłonowskiemu za pamięć oraz dzieli się pesymistycznymi refleksjami nad sprawami Rzeczypospolitej i skutkami pokoju z Turcją. Zauważa również, że w obecnej sytuacji jedyne obawy mogą płynąć ze strony Prus.

Autor tłumaczy swoją nieobecność koniecznością pełnienia służby i oczekiwaniem na działania monarchy. Informuje także o działaniach podkomendnych, obserwacji kompanii oraz braku możliwości ujawnienia zamiarów łowczego lwowskiego.

Filip de Zagly donosi wojewodzie wołyńskiemu o zakończeniu przymusowego pobytu w Erzurum i planowanym wyruszeniu na dwór szacha z poselstwem. Nalega na przysłanie listu królewskiego dla perskiego władcy, ostrzegając zarazem przed powierzaniem misji dyplomatycznych duchownym.

Andrzej Chryzostom Załuski donosi wojewodzie ruskiemu o warszawskich wieściach dotyczących gotowości króla szwedzkiego do podjęcia rozmów pokojowych. Wspomina także o wojennych nastrojach posłów z Wielkopolski i Sieradza oraz o planowanej w Malborku radzie.

Andrzej Chryzostom Załuski tłumaczy Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu konieczność zachowania powściągliwości w listach z powodu niepewnej sytuacji politycznej oraz braku pewnych wieści. Informuje także o złej pogodzie w Toruniu utrudniającej podróże i w dopisku odpowiada na narzekania wojewody.

Biskup Andrzej Chryzostom Załuski komentuje nastroje polityczne w Rzeczypospolitej oraz doniesienia o zerwaniu wielu sejmików. Podkreśla, że w czasie jubileuszu woli poświęcić się sprawom duchowym niż troskom publicznym.

Biskup warmiński Andrzej Chryzostom Załuski pisze do wojewody ruskiego, tłumacząc brak świeżych wiadomości regułą zapożyczoną z Cycerona. W dopisku porusza kwestię opóźnionej korespondencji z Litwy i Wielkopolski oraz zawiłe rozliczenia finansowe.

Franciszek Jan Załuski donosi wojewodzie ruskiemu o obawach związanych z posunięciami wojsk szwedzkich, przygotowaniach do sejmików oraz uciążliwościach czynionych przez wojska saskie. Informuje również o planach biskupa warmińskiego i swoim zamiarze spędzenia zimy w Toruniu.

Jan Zamoyski wstawia się u burmistrza i rajców lwowskich za Andrzejem Giklem z Kandii, prosząc o przyjęcie go w poczet obywateli miasta. Podkreśla majętność protegowanego i jego gotowość do ponoszenia ciężarów miejskich, deklarując radzie wdzięczność za pozytywne załatwienie sprawy.

Podkanclerzy koronny Tomasz Zamoyski wstawia się u podkomorzego czernihowskiego za Jeremim Wiśniowieckim, którego dobra graniczą z Carstwem Rosyjskim. Prosi o dopilnowanie, aby sejmowa komisja graniczna nie naruszyła praw majątkowych kniazia.

Wojewoda krakowski Piotr Zborowski zapewnia władze Lwowa o swoim poparciu w sporze ze szlachtą ruską, która bezprawnie próbuje pociągać mieszczan przed swoje sądy. Podkreśla wagę przywilejów miejskich oraz wyłącznego prawa apelacji do króla, zalecając lwowskiemu magistratowi wnoszenie oficjalnych protestacji w razie nacisków.

Król Henryk Walezy na sejmie koronacyjnym potwierdza wspólnocie Ormian lwowskich wszelkie prawa, przywileje, immunitety oraz zwyczaje nadane przez swoich poprzedników. Nakazuje urzędnikom królewskim i władzom miejskim Lwowa bezwzględne ich przestrzeganie i ochronę lwowskich Ormian.

Wojciech Zimnicki informuje władze Lwowa o przybyciu do Warszawy, stanie miejskich procesów, zwłaszcza sporu ze społecznością ruską, oraz o wstrzymaniu prac sądów z powodu choroby podkanclerzego. Wspomina również o braku perspektyw na zwołanie sejmu i relacjonuje wieści polityczne dotyczące pokoju z Turcją.

Katarzyna Sommerowa protestuje przeciwko bezprawnemu zasekwestrowaniu w Lipsku jej własnych towarów na poczet długów męża. Zapowiada pozwanie Arthura Forbesa przed Trybunał Koronny w Lublinie, jeśli ten nie zwróci zajętego mienia.

Jan Kamocki relacjonuje Janowi Jabłonowskiemu nastroje polityczne w Paryżu oraz potwierdza zawarcie pokoju z Sabaudią i przygotowania do przyjazdu sabaudzkiej księżniczki. Donosi także o ruchach wojsk w Katalonii i Flandrii oraz zapowiada przesłanie traktatu medycznego dla hetmana Jabłonowskiego.

Jan Kamocki relacjonuje wojewodzie wołyńskiemu Janowi Jabłonowskiemu uroczystości w Paryżu z okazji zawarcia pokoju z Sabaudią oraz pogłoski o hiszpańskim dworze i poparciu Francji dla kandydatury Jakuba II na tron Polski. Informuje również o stanie zdrowia Ludwika XIV, który mimo bolesnego zabiegu nacięcia ropnia nieprzerwanie kieruje sprawami państwa.

Wójt i ławnicy krakowscy na prośbę pisarza lwowskiego Pawła Szczerbica zaświadczają o obowiązującym w Krakowie zwyczaju wyboru kolegium czterdziestu mężów, do którego odwoływał się dekret królewski dla Lwowa. Zgodnie z krakowską praktyką dwudziestu członków wybierają starsi cechów spośród kupców, a kolejnych dwudziestu wyznaczają kupcy spośród starszyzny cechowej, z udziałem jedenastu ławników.

M. Koźniowski domaga się od magistratu lwowskiego naprawienia szkód wyrządzonych przez samowolne skierowanie wód miejskich na teren jego dworku. Odrzuca propozycję śledztwa i apeluje o polubowne załatwienie sprawy, aby uniknąć procesu sądowego obciążającego władze miasta.

Król Zygmunt III Waza wciela prepozyturę w Busku do odnowionego przy katedrze lwowskiej urzędu archidiakona w celu zapewnienia mu należytego uposażenia. Jednocześnie monarcha zrzeka się królewskiego prawa patronatu nad tą prepozyturą na rzecz arcybiskupa i kapituły lwowskiej.

Jan Krasiński tłumaczy przerwę w korespondencji ciężką chorobą oraz komentuje agresywne działania wojsk szwedzkich i zniszczenia czynione przez wojska saskie. Donosi również o chorobie podskarbiego wielkiego koronnego, ruchach wojsk i prosi Jabłonowskiego o protekcję nad swoimi zrujnowanymi dobrami na komisji tarnopolskiej.

Jan Krasiński zdaje relację z zakończonego sejmiku relacyjnego, uchwalenia podatków oraz apelu do kardynała w obronie wolności i o nakłonienie króla do szybkiego powrotu. Informuje także o swoich przygotowaniach do podróży do Rzymu, prosząc wojewodę ruskiego o pamięć i opiekę pod swoją nieobecność.

Król Zygmunt III Waza zatwierdza przedłożone mu artykuły cechowe bractwa kotlarzy z Przedmieścia Halickiego we Lwowie, regulujące zasady organizacji cechu, powinności religijne, przyjmowanie uczniów i towarzyszy, prawa wdów, standardy rzemieślnicze oraz kary porządkowe. Zapiski na odwrocie wskazują na oblatę dokumentu w aktach grodzkich lwowskich, a następnie na jego unieważnienie z powodu uzyskania go bez wiedzy magistratu wbrew dekretowi królewskiemu.

Król Władysław IV na sejmie koronacyjnym w Krakowie uroczyście potwierdza ogół praw, przywilejów i posiadłości miasta Lwowa nadanych przez swoich poprzedników, w tym przez księcia Władysława Opolczyka i króla Kazimierza Wielkiego. Władca bierze mieszczan i podległe im dobra pod królewską opiekę oraz gwarantuje nienaruszalność granic miejskich i jurysdykcji.

Papież Innocenty X informuje króla Władysława IV o translacji biskupa wendeńskiego Mikołaja na arcybiskupstwo lwowskie, osierocone po śmierci arcybiskupa Stanisława. Wzywa monarchę do otoczenia nowego metropolity oraz powierzonego mu Kościoła lwowskiego królewską życzliwością i opieką.

Król Jan Kazimierz potwierdza ogół praw, wolności, immunitetów i nadań miasta Lwowa, transumując przywilej generalny króla Władysława IV z 1633 roku. Wystawca dokumentu nagradza w ten sposób wierność i poświęcenie mieszczan wykazane podczas niedawnego buntu kozackiego oraz najazdu tatarskiego pod mury miejskie.

Przeor krakowskich karmelitów interweniuje u władz Lwowa z prośbą o zaniechanie wrogich działań i uwięzienia zakonników dążących do osiedlenia się w mieście. Tłumaczy zwłokę prowincjała obowiązkami wizytacyjnymi, powołuje się na dawną przychylność przodków rajców oraz przestrzega przed karami kościelnymi za blokowanie fundacji klasztornych.

Samuel Metzner donosi Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu, że podczas podróży do Francji z listami m.in. do księcia Contiego został aresztowany na terytorium nowego króla. Prosi wojewodę wołyńskiego o wstawiennictwo u monarchy i wyrobienie nakazu uwolnienia, który pozwoliłby mu powrócić do Polski.

Papież Klemens XII zleca prepozytowi krakowskiemu oraz kanonikom Walerianowi Sutkowskiemu i Janowi Humańskiemu rozpatrzenie i ostateczne rozstrzygnięcie sporu majątkowego między ks. Stanisławem Dochkiewiczem a adwokatem Wojciechem Borysławskim. Sprawa dotyczy apelacji od wyroku Nuncjatury Apostolskiej w przedmiocie niespłaconej pożyczki oraz wydania zastawionych sreber i klejnotów.