Katalog źródeł

Anna Zamoyska zwraca się do wojewody ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego z prośbą o wstawiennictwo u generała wielkopolskiego, by ten zrezygnował z popierania ks. Koszanowskiego na opactwo lądzkie na rzecz jej brata. W postscriptum prosi także o poparcie zabiegów o zwolnienie opactwa wągrowieckiego z ciężarów wojskowych.

Anna Zamoyska prosi wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o interwencję u króla w obronie zrujnowanego przez wojska nadworne starostwa bolechowskiego. Powołuje się przy tym na testament zmarłego męża, który powierzył Jabłonowskiemu opiekę nad swoją rodziną i majątkiem.

Anna Zamoyska poleca swoich synów życzliwości wojewody wołyńskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego, prosząc go o wstawiennictwo i zarekomendowanie ich protekcji jego ojca, kasztelana krakowskiego. W zamian za doznaną łaskę autorka zapewnia o dożywotnim oddaniu synów oraz własnej wdzięczności.

Król Zygmunt August potwierdza dokument arcybiskupa lwowskiego Stanisława Słomowskiego i kapituły metropolitalnej, nadający szlachcicowi Janowi Sadłowskiemu wójtostwo w opustoszałej wsi Taurów w powiecie trembowelskim na prawie osadzenia kmieci i zagrodników z dwunastoletnią wolnizną oraz uposażeniem w cztery łany, młyn i karczmę.

Wojewoda krakowski Piotr Zborowski zapewnia władze Lwowa o swoim poparciu w sporze ze szlachtą ruską, która bezprawnie próbuje pociągać mieszczan przed swoje sądy. Podkreśla wagę przywilejów miejskich oraz wyłącznego prawa apelacji do króla, zalecając lwowskiemu magistratowi wnoszenie oficjalnych protestacji w razie nacisków.

Król Henryk Walezy na sejmie koronacyjnym potwierdza wspólnocie Ormian lwowskich wszelkie prawa, przywileje, immunitety oraz zwyczaje nadane przez swoich poprzedników. Nakazuje urzędnikom królewskim i władzom miejskim Lwowa bezwzględne ich przestrzeganie i ochronę lwowskich Ormian.

Autor relacjonuje przebieg misji polskiego posła w Stambule, audiencję u muftiego oraz starania o oswobodzenie polskich jeńców. Opisuje także ruchy dostojników we Lwowie, schwytanie pod Kamieńcem głośnego oszusta podającego się za duńskiego królewicza oraz zniszczenia po gwałtownej burzy w Przemyślu.

Król Stefan Batory potwierdza wszelkie prawa, przywileje, immunitety oraz dawne zwyczaje nadane wspólnocie Ormian lwowskich przez swoich poprzedników. Władca nakazuje staroście lwowskiemu oraz władzom miejskim nienaruszalne przestrzeganie i ochronę tych praw.

Król Stefan Batory zatwierdza akt komisarski ustalający taksę dochodów i realizujący wykup trzeciej miarki młyna Zimnowodzkiego na przedmieściu lwowskim przez kasztelana sieradzkiego Andrzeja Dembowskiego od spadkobierców Kazimierza Hynka za kwotę 4684 florenów. Nadaje Dembowskiemu prawo spokojnego dzierżenia młyna aż do czasu ewentualnego odkupienia go przez króla za tę samą sumę.

Wacław Kostka Zubczewski donosi hetmanowi Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu o planowanym pojednaniu rokoszan z królem oraz o ruchach wojsk i porażce Ogińskiego na Litwie. Informuje także o biegu spraw w lubelskim Trybunale Koronnym i świątecznej przerwie w obradach deputatów.

Jonas Izraelowicz przesyła krakowskiemu kupcowi Ertorowi Forbusowi skrypty dłużne na poczet wzajemnych rozliczeń i zawiadamia o wysłaniu partii łoju oraz tytoniu z kupcem Markiem, który ma uiścić zapłatę w Krakowie pod zastawem towaru. Informuje również o wierzytelności u Ormianina we Lwowie oraz posiadanych zasobach safianu i wosku, zapowiadając ostateczne uregulowanie rachunków po spotkaniu.

Król Stefan Batory potwierdza mieszczaninowi lwowskiemu Szymonowi Hannelowi wcześniejsze przywileje królów Zygmunta I i Władysława Jagiełły na majątek Hołosko oraz nadania nad rzeką Brzuchowice. Dokument sankcjonuje prawa dziedziczne i własnościowe do wspomnianych dóbr pod Lwowem.

Zygmunt Kamiński informuje kasztelana krakowskiego Feliksa Potockiego o uzyskaniu z gdańskiego ratusza, po wielomiesięcznych sporach, deklaracji dotyczącej ratalnej wypłaty sum pogłównego. Zapowiada przekazanie szczegółów w kolejnej korespondencji po wyznaczonej na poniedziałek audiencji.

Zygmunt Kamiński donosi kasztelanowi krakowskiemu o bezskuteczności dotychczasowych zabiegów wobec nieustępliwego stanowiska gdańszczan. Wyraża obawę, że jeśli kwestia ta nie zostanie pomyślnie rozwiązana podczas pobytu adresata w Warszawie, dalsze perswazje i listy okażą się bezcelowe.

Dokument stanowi królewskie potwierdzenie wilkierza cechu chirurgów i cyrulików lwowskich, uchwalonego uprzednio przez radę miejską Lwowa. Ustanawia on szczegółowe zasady egzaminów mistrzowskich, nauki rzemiosła, wykonywania zawodu, a także obowiązki cechu w zakresie obronności oraz bezpłatnego leczenia miejskich strażników.

Nadawca wyjaśnia, że musiał wyjechać do Brodów z powodu mandatu wydanego przez J.O. Pana Krakowskiego. Żałuje, że nie może służyć adresatom podczas wyznaczonej komisji; wspomina o złym stanie zdrowia i rozkazach hetmańskich, które mu przeszkadzają. List datowano w Brodach 26 kwietnia 1723 r.

Król Stefan Batory zatwierdza na prośbę posłów miasta Lwowa dokument króla Władysława Jagiełły z 1 października 1389 roku wcielający Lwów do Korony Królestwa Polskiego. Monarcha zobowiązuje się do nienaruszania przynależności miasta i ziemi lwowskiej do Królestwa.

Król Stefan Batory potwierdza przywilej króla Zygmunta I z 1547 roku nadany lwowskim krajaczom sukna. Akt gwarantuje im wyłączność na detaliczny handel i postrzyganie sukna we Lwowie pod karą konfiskaty nielegalnego towaru.

Wójt i ławnicy krakowscy na prośbę pisarza lwowskiego Pawła Szczerbica zaświadczają o obowiązującym w Krakowie zwyczaju wyboru kolegium czterdziestu mężów, do którego odwoływał się dekret królewski dla Lwowa. Zgodnie z krakowską praktyką dwudziestu członków wybierają starsi cechów spośród kupców, a kolejnych dwudziestu wyznaczają kupcy spośród starszyzny cechowej, z udziałem jedenastu ławników.

J. Karmichell informuje Artura Forbesa, że nie przybędzie do Mościsk, i dopytuje o sprawy załatwiane we Lwowie przez Piotra Simsona. Wydaje również dyspozycje dotyczące ekspedycji listów krakowskich oraz odprawienia kozaka Jana wobec znalezienia innej okazji do podróży.

Król Stefan Batory zatwierdza statut cechu stolarzy we Lwowie, nadany w 1562 roku przez radę miejską i obejmujący dwadzieścia trzy artykuły regulujące organizację rzemiosła, naukę zawodu oraz prawa mistrzów i czeladników. Jednocześnie monarcha zrównuje lwowski cech stolarzy w prawach z cechem krakowskim oraz zakazuje partaczom i rzemieślnikom niezrzeszonym uprawiania rzemiosła i sprzedaży wyrobów w mieście i jego obrębie.

Król Zygmunt III Waza potwierdza dokument starosty lwowskiego Mikołaja Herburta z Fulsztyna z 1586 roku, nadający szlachcicowi Zygmuntowi Poradowskiemu bagnisty grunt na Przedmieściu Krakowskim we Lwowie. Nadanie obejmuje prawo własności i dziedziczenia z sześcioletnią wolnizną, po której upływie posiadacz zobowiązany jest do uiszczania rocznego czynszu w wysokości 30 groszy.

Proboszcz rudzki Stanisław Kłoziński odpiera przed wojewodą ruskim zarzuty dotyczące rzekomego zastraszania i wymuszania zeznań na Żydzie Szrajerze. Prosi adresata o pomoc w wyegzekwowaniu korzystnego dekretu sądu grodzkiego przemyskiego.

Biskup kamieniecki Franciszek Antoni Kobielski deklaruje wsparcie dla magistratu Lwowa w obronie miejskich praw i przywilejów, zapowiadając podjęcie interwencji po lipcowej kapitule. Doradza władzom miasta uzyskanie korzystnych dekretów w sprawach jurydyk szlacheckich oraz czerpanie z rozwiązań wywalczonych przez wielkie miasta pruskie.

Wojewoda kijowski książę Konstanty Wasyl Ostrogski nadaje Jaćkowi, synowi Hołowczyca, sołtystwo z wolnym łanem we wsi Mała Tuchla oraz zezwala Iwanowi, zięciowi Wasyla Hołowczyca, na wzniesienie cerkwi. Na dokumencie widnieje późniejszy dopisek potwierdzający wnuka wystawcy, księcia Władysława Dominika Zasławskiego-Ostrogskiego.

Hetman Stanisław Koniecpolski wyraża niezadowolenie z postępowania władz Lwowa w sprawach sądowych mieszczan brodzkich oraz Hołuba, zapowiadając wyciągnięcie konsekwencji. Odnosi się także do kwaterunku regimentu Denhoffa w miejskich wsiach, nakazując powstrzymanie ucisku i bezprawnych egzekucji finansowych wobec poddanych.

Kasztelan krakowski Stanisław Koniecpolski rekomenduje władzom Lwowa przenoszącego się tam Petera Rolego. Prosi magistrat o życzliwe przyjęcie go do grona obywateli i nadanie mu praw miejskich.

Hetman Stanisław Koniecpolski przyznaje miastu Lwowu rację w sporze z perskimi kupcami, którzy naruszyli lwowskie prawo składu. Z uwagi na brak chęci zysku ze strony władz miejskich oraz współczucie dla cudzoziemców nakłonił jednak syndyka do zawarcia z nimi polubownej ugody.

Hetman Stanisław Koniecpolski informuje władze Lwowa, że choć kupcy perscy naruszyli lwowski przywilej składu, z litości i zgodnie z intencją rajców doprowadził do zawarcia z nimi ugody za pośrednictwem syndyka miejskiego. Zaznacza, że sprawa ma posłużyć za przestrogę dla innych zagranicznych kupców, by nie omijali prawa składu.

Hetman Stanisław Koniecpolski interweniuje u władz Lwowa w obronie swojego lekarza Jakuba, któremu przedwcześnie nakazano opuszczenie dzierżawionego folwarku zamarstynowskiego. Żąda pozostawienia doktora przy dzierżawie, argumentując to poniesionymi przez niego nakładami na gospodarstwo oraz gotowością wpłacenia do kasy miejskiej sumy równej ofercie konkurenta.

Hetman Stanisław Koniecpolski odpowiada magistratowi lwowskiemu na kwestie sporne i zapowiada stanowczą reakcję na bezprawne obciążanie ubogiej ludności kosztami kwaterunku przez regiment Denhoffa. Informuje o wydaniu rozkazów mających ukrócić nadużycia wojskowych i zapewnić sprawiedliwość poszkodowanym.

Hetman Stanisław Koniecpolski poleca władzom Lwowa Petera Role, poświadczając jego zalety i cnoty. Prosi rajców o chętne przyjęcie go do prawa miejskiego.

Hetman Stanisław Koniecpolski zwraca się do władz Lwowa z pilną prośbą o wypożyczenie amunicji w obliczu nadchodzącego najazdu tatarskiego. Zapewnia jednocześnie, że wszelkie przekazane zapasy zostaną zwrócone w tej samej ilości i wadze po nadejściu transportu z Gdańska.

Stanisław Koniecpolski dziękuje podkomorzemu czernihowskiemu za sprawne przeprowadzenie zjazdu granicznego z Moskwą oraz wyraża nadzieję na rychłe uśmierzenie rozruchów kozackich. Hetman obiecuje również przypomnieć królowi o trudach i zasługach adresata dla dobra Rzeczypospolitej.

Hetman Stanisław Koniecpolski przesyła podkomorzemu czernihowskiemu dokumenty wyjaśniające wolę króla w kwestii delimitacji granicy z Państwem Moskiewskim. Życzy adresatowi boskiego błogosławieństwa i roztropności przy pomyślnym wypełnieniu powierzonej mu misji.

Król Zygmunt III Waza potwierdza przywileje cechu krajaczy sukna we Lwowie, transumując dyplom Stefana Batorego z 1578 r. (zawierający przywilej Zygmunta I z 1541 r. o wyłączności na handel suknem na łokcie) oraz akt rady miejskiej Lwowa z 1594 r. powołujący bractwo sukienników.

Marcin Kątski prosi adresata o wstawiennictwo u kasztelana krakowskiego w kwestii poboru żołdu w województwach poznańskim i kaliskim. Wskazuje, że wszelkie szczegóły sprawy przedstawią osobiście rekomendowani przez niego oficerowie.

Marcin Kątski wzywa władze Lwowa do pilnej wypłaty całości sumy z asygnacji wojewody bełskiego na rzecz stolnika trembowelskiego. Podkreśla, że zaległe fundusze są pilnie potrzebne na utrzymanie załóg w Kamieńcu Podolskim i Szańcu Świętej Trójcy.

Król Zygmunt III Waza potwierdza przywilej Stefana Batorego z 1576 roku transumujący dokument Zygmunta I Starego z 1533 roku dla cechu krawców we Lwowie. Akt reguluje ustrój bractwa krawieckiego, kwestie opłat, egzaminów mistrzowskich oraz ochronę przed rzemieślnikami pozacechowymi.

Dokument króla Zygmunta III Wazy ustala i zatwierdza jednolite stawki opłat pobieranych przez magistrat lwowski od przywożonych win greckich, małmazyjskich, węgierskich, morawskich i dalmatyńskich. Wzorując się na przywilejach krakowskich, monarcha przeznacza te dochody na utrzymanie urzędu miejskiego oraz określa kary za nieprzestrzeganie przepisów.

Król Zygmunt III Waza potwierdza ugodę zawartą między radą miejską a gminą Lwowa w sprawach zarządu finansami, dochodów miejskich, trybu wyboru i wakatów rajców oraz praw handlowych. Monarcha wprowadza przy tym zastrzeżenia dotyczące częstotliwości zebrań pospólstwa, kontroli wwożonych towarów oraz praw ustępujących rajców.

Arcybiskup lwowski Jan Zamoyski zatwierdza nową fundację prebendy szóstego mansjonarza przy katedrze lwowskiej, ustanowioną przez aptekarza Macieja Jaslikowskiego i jego żonę Martę z Pajączków. Uposażenie mansjonarza zabezpieczono na połowie kamienicy Pajączkowskiej we Lwowie kwotą 400 złotych polskich z rocznym czynszem wyderkafowym w wysokości 24 złotych.

Jan Bonawentura Krasiński relacjonuje Janowi Jabłonowskiemu przebieg posejmowej rady senatu, naciski na podpisanie traktatu w sprawie Elbląga oraz wprowadzenie wojsk saskich kosztem polskich regimentów. Informuje również o planowanym wyjeździe do Rzymu, gdzie zamierza spotkać się z siostrzeńcem adresata, i dziękuje za nadesłane listy polecające.

Biskup krakowski Franciszek Krasiński odpowiada rajcom lwowskim na prośbę o wstawiennictwo w obliczu naruszania ich przywilejów przez sądy szlacheckie województwa ruskiego. Informuje o interwencji u wojewody oraz deputatów, a w razie oporu radzi wniesienie uroczystego protestu i odłożenie sprawy do czasu elekcji nowego króla.

Krzysztof Krause prosi Artura Forbesa o instrukcje dotyczące dalszego postępowania i przekazanie informacji o sprawach. Zapewnia adresata o swoim oddaniu oraz braterskiej życzliwości.

Król Zygmunt III Waza zatwierdza przedłożone mu artykuły cechowe bractwa kotlarzy z Przedmieścia Halickiego we Lwowie, regulujące zasady organizacji cechu, powinności religijne, przyjmowanie uczniów i towarzyszy, prawa wdów, standardy rzemieślnicze oraz kary porządkowe. Zapiski na odwrocie wskazują na oblatę dokumentu w aktach grodzkich lwowskich, a następnie na jego unieważnienie z powodu uzyskania go bez wiedzy magistratu wbrew dekretowi królewskiemu.

Dokument ustanawia fundację stypendialną kanonika lwowskiego Adama Wawrzyńca Łoieckiego, ufundowaną na rocznym czynszu wyderkafowym 119 florenów zabezpieczonym na dochodach miasta Lwowa, z przeznaczeniem na kształcenie w Akademii Krakowskiej dwóch ubogich młodzieńców pochodzących ze Lwowa. Określa ona wysokość wypłat dla studentów i ich uniwersyteckiego preceptora, nakłada na stypendystów obowiązki modlitewne oraz wyznacza prowizorów czuwających nad wieczystym funkcjonowaniem zapisu.

Król Zygmunt III Waza potwierdza przywilej króla Zygmunta II Augusta z 1550 roku dotyczący nadania ogrodu z dworem lub folwarkiem oraz łąk we Lwowie na rzecz mansjonarzy katedry lwowskiej.

Król Zygmunt III Waza zatwierdza ugodę zawartą przed komisarzami królewskimi między magistratem a pospólstwem trzech nacji miasta Lwowa w sprawie spłaty miejskich długów. Dokument ustala podział obciążeń finansowych na kwotę ponad 35 tysięcy florenów oraz terminy płatności poszczególnych rat z dochodów i majątku miasta.

Dokument zatwierdza fundację nowego kapłana-mansjonarza oraz legaty czynszów wyderkafowych na kamienicach lwowskich ufundowane przez ks. Krzysztofa Sikorskiego na rzecz kolegium mansjonarzy katedry lwowskiej. Precyzuje zarazem obowiązki liturgiczne beneficjentów, a prawo patronatu nad ufundowaną prebendą powierza magistratowi lwowskiemu.