Katalog źródeł

Koniuszy koronny Jerzy Dzieduszycki wstawia się u władz Lwowa za odbywającymi karę więzienia mistrzem cyrulickim Antonim i jego czeladnikiem, prosząc o darowanie im reszty wyroku ze względu na ich zasługi w leczeniu jego zdrowia. Wyraża przy tym przekonanie, że dotychczasowy areszt był wystarczającą nauczką, która ostudziła ich zuchwałość i przyniosła poprawę na przyszłość.

Król Zygmunt August potwierdza w formie transsumptu cztery wcześniejsze przywileje królewskie dla miasta Lwowa. Dokument gwarantuje wyłączenie mieszczan lwowskich spod obcych jurysdykcji i sądów komisarskich oraz zwalnia lwowskich kupców wszystkich obrządków z opłat celnych m.in. w Chełmie, Bełzie i Hrubieszowie.

Jerzy Dzieduszycki poleca Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu pana Zwolskiego, dawnego jeńca wykupionego w Konstantynopolu, który zasłużył się przy spisywaniu polskich niewolników. Prosi o wsparcie go u hetmana wielkiego koronnego w celu uzyskania paszportu i listów polecających na drogę powrotną do Turcji.

Jerzy Dzieduszycki wstawia się u wojewody ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego za porucznikiem swojego ojca, prosząc o uwzględnienie go przy podziale zasług i nagród. Zaznacza, że czyni to ze względu na wcześniejszą obietnicę złożoną oficerowi przez adresata.

Król Zygmunt II August nadaje szlachcicowi Janowi Dobrzelińskiemu w dożywotnie użytkowanie ogród królewski położony pod zamkiem lwowskim. Po śmierci obdarowanego posiadanie ogrodu ma powrócić pełnym prawem do rąk monarchy i jego następców.

Tadeusz Dzieduszycki apeluje do magistratu lwowskiego o pilną naprawę drogi dojazdowej do klasztoru bazylianów przed nadejściem zimy. Podkreśla, że brak przejazdu uniemożliwi zakonnikom zaopatrzenie w opał i żywność.

Zapis adresu listu skierowanego do magistratu oraz obywateli królewskiego miasta Lwowa.

Cześnik koronny Tadeusz Dzieduszycki zwraca się do władz Lwowa z prośbą o umożliwienie mu zakupu wystawionych na sprzedaż ruin przy ulicy Ormiańskiej, deklarując zapłatę wyznaczonej sumy. Informuje również, że o wyborze konkretnej nieruchomości rozmawiał już z panem Frankiem.

Papież Juliusz III powiadamia duchowieństwo miasta i diecezji lwowskiej o mianowaniu Feliksa Ligęzy nowym arcybiskupem lwowskim po śmierci Piotra Starzechowskiego. Nakazuje klerowi przyjęcie nowego pasterza z szacunkiem i posłuszeństwem pod rygorem zatwierdzenia kar kościelnych wobec nieposłusznych.

Kasztelan kijowski Jan Dzieduszycki deklaruje rajcom lwowskim chęć dalszego wynajmowania kamienicy po zmarłym panu Józefowiczu i opłacania dotychczasowego czynszu. Zwraca jednak uwagę na fatalny stan techniczny budynku i postuluje pilne przeprowadzenie niezbędnych napraw, aby nie dopuścić do jego ruiny.

Papież Juliusz III powiadamia sufraganów archidiecezji lwowskiej o mianowaniu Feliksa Ligęzy arcybiskupem lwowskim po śmierci arcybiskupa Piotra Starzechowskiego i nakazuje im okazywanie nowemu metropolicie należytego posłuszeństwa. Dokument zawiera późniejsze wpisy oblaty przed biskupami przemyskim i chełmskim z 1555 roku.

Paweł Brzowski relacjonuje burmistrzowi Lwowa starania na dworze królewskim o sublewację w sprawach trybunalskich i radzi wysłać gotowy projekt pisma do podpisu króla. Przedstawia także kwestię egzekucji banicji na Kiemieńczaninie, sprawę kupców i interesów Manlego, nakazując zachowanie listu w ścisłej tajemnicy.

Paweł Brzowski donosi władzom Lwowa o trudnym przebiegu spraw miejskich w Warszawie, zabiegach u króla oraz sporze ze starostą. Skarży się na wyczerpanie środków i długi zaciągnięte na opłacenie spraw, pilnie prosząc miasto o przysłanie pieniędzy.

Papież Juliusz III zawiadamia kapitułę lwowską o obsadzeniu wakującej po śmierci arcybiskupa Piotra stolicy arcybiskupiej we Lwowie przez Feliksa Ligęzę. Nakazuje kapitule przyjęcie elekta jako swego ojca i pasterza oraz posłuszeństwo jego zarządzeniom.

Adam Dzierżek potwierdza syndykowi lwowskiemu odbiór listu od rajców i deklaruje swój przyjazd na sejmik królewski. Mimo zbieżności terminu z własnymi roczkami sądowymi obiecuje stawiennictwo w obronie miejskich przywilejów.

Król Zygmunt II August unieważnia darowiznę placu pod Zamkiem Niskim we Lwowie poczynioną na rzecz Mikołaja Leśniowskiego z Zimnej Wody, wskazując na zagrożenie dla obronności miasta i zamku. Nakazuje staroście lwowskiemu rozbiórkę wzniesionych tam budynków oraz zabrania władzom miejskim dopuszczania do dalszej zabudowy tego terenu.

Paweł Drzewiecki dziękuje wojewodzie Janowi Jabłonowskiemu za wyznaczenie komisji i prosi o dalszą protekcję w sporze ze świeckimi mieszczanami. Skarży się na bezprawne pozbawienie go urzędu pisarza miejskiego oraz lekceważenie przez adwersarzy autorytetu starosty i interweniujących urzędników.

Król Zygmunt II August zatwierdza wyrok sejmu walnego krakowskiego, który skasował pozew szlachcica Waśka Łahodowskiego wytoczony przeciw władzom Lwowa przed sądem grodzkim. Dokument potwierdza przywilej wyłączający mieszczan lwowskich spod obcej jurysdykcji i nakazuje pozywanie ich wyłącznie przed sąd miejski.

Georg Christoph Dietz informuje Thomasa Taylora o porozumieniu z Arthurem Forbesem odnośnie do spłaty zaległych 475 florenów przez pana Ottomüllera. Kupiec deklaruje gotowość przesłania zamówionych towarów na jarmark lipski niezwłocznie po uregulowaniu dawnego długu.

Georg Christoph Dietz dopomina się u Arthura Forbesa o odpowiedź na wcześniejszą korespondencję w związku ze zbliżającym się jarmarkiem św. Michała w Lipsku. Prosi o wydanie panu Altmuellerowi dyspozycji, które pozwolą zadowalająco sfinalizować interesy z udziałem pana Taylora.

Dokument oblatuje wyrok królewski wydany na sejmie walnym w Krakowie, który kasuje postępowanie sądu grodzkiego lwowskiego przeciwko władzom miasta Lwowa z pozwu Waśka Łahodowskiego. Potwierdza przywileje zwalniające lwowskich mieszczan od jurysdykcji obcych sądów i nakazuje pozywanie ich wyłącznie przed właściwy sąd miejski.

Biskup przemyski i kanclerz Jerzy Albrecht Denhoff prosi wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o wstawiennictwo u kasztelana krakowskiego w sprawie zwolnienia Radymna i dóbr probostwa iłockiego z leż zimowych. Powołując się na koligacje rodzinne i własną przychylność dla wojska, zapewnia o terminowym uregulowaniu należności.

Król Zygmunt II August znosi dawny lwowski zwyczaj wykluczający wnuki z dziedziczenia po dziadkach i ustanawia prawo reprezentacji, zrównujące ich w dziale spadku ze stryjami i ciotkami. Ponadto powierza burmistrzowi i rajcom lwowskim pełną władzę rozstrzygania wszelkich dotychczasowych sporów spadkowych tego rodzaju bez możliwości apelacji do króla.

Denhoff przedstawia skargi lwowskiej gminy żydowskiej na krzywdy i ucisk ze strony mieszczan oraz prosi o wsparcie i sprawiedliwe rozpatrzenie sprawy. Wspomina także o ograniczaniu handlu i utrudnieniach w mieście. Datę listu zapisano jako 19 grudnia 1691 r.; miejscowość odczytana jako Janów.

Nadawca pisze o Tomaszu Gordonie, obywatelu lwowskim, jego pochodzeniu i staraniach o urząd ławnika. Wspomina o przywilejach oraz o wyborze i prawach szlachty. List kończy się w Warszawie 6 lutego 1689 roku.

Kanclerz wielki koronny Jerzy Albracht Denhoff napomina władze Lwowa, by zaprzestały ucisku miejscowej gminy żydowskiej, przejawiającego się zakazami handlowymi i dyskryminacyjnymi opłatami. Nakazuje wstrzymanie wszelkich obciążeń i zachowanie spokoju aż do rozstrzygnięcia sporu przez wyznaczoną komisję królewską.

Kanclerz Jerzy Albrecht Denhoff nakazuje władzom Lwowa niezwłoczne wyegzekwowanie prawomocnego wyroku sądu polubownego od mieszczanina Laskowskiego na rzecz wojewody bracławskiego. Wzywa radnych miejskich do zignorowania wszelkich protekcji dłużnika i zadośćuczynienia roszczeniom pełnomocnika wierzyciela.

Biskup przemyski i kanclerz wielki koronny Jerzy Albrecht Denhoff wzywa magistrat lwowski, powołując się na wolę królewską, do zaprzestania pieczętowania sklepów pani Afendykowej i ograniczenia jej swobody handlu. Ostrzega władze miejskie, że brak reakcji na ponowne upomnienie spowoduje skierowanie sprawy na drogę sądową.

Nadawca odwołuje się do życzliwości magistratu wobec Tomasza Gordona, wybranego na ławnika, i prosi o uwzględnienie jego sprawy. Zapowiada, że będzie bronił praw magistratu i miasta. List datowano w Warszawie 10 marca 1689 roku.

Nadawca zwraca się do lwowskich władz miejskich i pisze o łasce króla, wakansie oraz własnym całorocznym staraniu. Dalsze szczegóły są częściowo nieczytelne. Datę 24 stycznia 1689 roku odczytano z karty listu.

Kanclerz wielki koronny Jerzy Albrecht Denhoff nakazuje władzom Lwowa ścisły nadzór nad miejską drukarnią, aby w niespokojnym okresie po zerwanym sejmie nie dopuścić do druku pism szkodzących prawom i majestatowi Rzeczypospolitej. Wszelkie podejrzane manifesty lub ich kopie magistrat ma niezwłocznie odsyłać bezpośrednio do kanclerza.

Król Zygmunt II August uwalnia mieszczan i przedmieszczan lwowskich w ich sprawach prywatnych od jurysdykcji sądów komisarzy królewskich oraz zakazuje wydawania przeciw nim takich komisji. Postanawia zarazem, że apelacje od wyroków miejskich mają trafiać bezpośrednio do sądu królewskiego drogą urzędowego przesyłania rot spraw bez konieczności osobistego stawiennictwa stron przed komisarzami.

Nadawca zwraca się do szlachetnych panów i wspomina o nominacji sufragana lwowskiego oraz o zasługach i życzliwości adresatów. Rękopis jest uszkodzony i w wielu miejscach nieczytelny; nie da się pewnie odtworzyć szczegółów sprawy ani nazwisk. List datowano w Warszawie 9 grudnia 1723 roku. Nadawca podpisał się nieczytelnie.

Król Zygmunt II August zatwierdza zwyczaj prawny Lwowa, postanawiając na wzór Krakowa, że wszelkie czynności, zapisy i darowizny dokonywane przed lwowskim urzędem radzieckim mają wieczystą moc równą aktom sądu gajnego. Monarcha potwierdza również ważność wszystkich dotychczas sporządzonych w ten sposób wpisów.

Nadawca opisuje ciężkie położenie i spory dotyczące dóbr, powinności oraz chorągwi związanej z dobrodziejem, prosi adresata o wstawiennictwo i pomoc w uzyskaniu sprawiedliwego rozstrzygnięcia. Wspomina o dokumentach, wcześniejszych rozkazach, żołnierzach i krzywdach, a także o próbach naprawy sytuacji. List zaczyna się 8 grudnia 1698 r.; zakończenie nosi datę 19 stycznia 1699 r. Adresat jest tytułowany jako palatyn ruski, lecz jego nazwiska nie udało się pewnie odczytać.

Król Zygmunt II August dokonuje transumptu i potwierdzenia czterech dawnych przywilejów królewskich dla miasta Lwowa, dotyczących m.in. prawa składu wszelkich towarów, zakazu omijania lwowskiego składu przez kupców podolskich i ruskich, poddania kupców obcych sądownictwu miejskiemu oraz zasad sporządzania testamentów i obrotu nieruchomościami. Dokument nadaje odpisom tych przywilejów pełną moc prawną równą oryginałom.

Bogusław Ernest Denhoff donosi wojewodzie wołyńskiemu o przeszkodach w przedłożeniu jego listu zajętej królowej oraz o rozmowie wojewody kaliskiego z monarchinią. Deklaruje pełną gotowość do dalszych posług i przesyła wyrazy szacunku dla wojewody, kasztelana oraz wojewodziny wołyńskiej.

Król Zygmunt II August potwierdza dawny zwyczaj pobierania przez wrotnych miejskich we Lwowie opłaty w postaci jednego polana drewna oraz wiązki siana lub słomy od każdego wozu i sań wjeżdżających do miasta. W zamian strażnicy bram zobowiązani są do utrzymywania czystości przejazdów i zapewniania dogodnego wjazdu do Lwowa.

Jakub Dementer usprawiedliwia się z opóźnień w korespondencji, tłumacząc je trudnym położeniem w Husiatynie oraz samowolą i intrygami ze strony wojewody i Barneta. Zapewnia o chęci zaspokojenia wierzycieli i prosi o przysłanie przedstawiciela, który na miejscu zapoznałby się z sytuacją, a także o cierpliwość do czasu osobistego rozliczenia.

Adres przesyłki Jakuba Dementera skierowanej do rajcy lwowskiego Macieja Hajdera z poleceniem doręczenia do rąk własnych.

Arcybiskup lwowski Piotr Starzechowski przekazuje na potrzeby fabryki katedry lwowskiej sumę z rocznym czynszem zabezpieczoną na dobrach Stołpin, nakazuje zarządcom dóbr arcybiskupich składanie przysięgi na zabezpieczenie majątku sede vacante oraz przyznaje kanonikom i wikariuszom prawo wyrębu lasu w Obroszynie.

Andrzej Dędyński prosi adresata o wstawiennictwo i doprowadzenie do polubownego zadośćuczynienia pretensjom majątkowym osieroconych Skotnickich do dóbr Kiziów. Apeluje o rozwiązanie sporu bez przewlekłego i kosztownego procesu, powołując się na powinności opiekuna oraz chrześcijańskie miłosierdzie.

Dokument zatwierdza ugodę zawartą między radą miasta Lwowa a cechem rzeźników, określającą dozwolone okresy i formy wolnego handlu mięsem w celu przeciwdziałania drożyźnie. Reguluje również zasady pobierania opłat targowych na rzecz rzeźników oraz zamku lwowskiego.

Darowski odrzuca żądanie podatków sprzed objęcia kamienicy. Opisuje zniszczony dach, wodę podmywającą fundamenty i kwaterunek żołnierzy; domaga się uwzględnienia stanu budynku i pisemnej odpowiedzi.

Król Zygmunt II August nadaje mansjonarzom katedry metropolitalnej we Lwowie ogród z dworzyszczem oraz łąkę w obrębie miasta Lwowa. Nadane nieruchomości zostają włączone do immunitetu kościelnego i zwolnione z wszelkich ciężarów oraz podatków grodzkich i miejskich.

Markiz d’Arquien wyraża głęboki niepokój z powodu niepomyślnych wiadomości o stanie zdrowia siostrzenicy, przekazanych mu przez kasztelana krakowskiego. Zwraca się z gorącą prośbą do wojewody wołyńskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o przysłanie aktualnych wieści na jej temat.

Nadawca informuje Joannę Domicelę Jabłonowską o podróży pani marszałkowej i swojej siostry do Kocka na kilkutygodniowy pobyt. Zachęca adresatkę do zrobienia im niespodzianki i przyjazdu na wspólne spotkanie w połowie drogi.

Markiz d'Arquien informuje hetmana Stanisława Jana Jabłonowskiego, że z powodu braku wyznaczonej zapłaty ze skarbu pruskiego oraz od wojewody poznańskiego zawarta wcześniej ugoda stała się nieważna. W związku z niedotrzymaniem warunków porozumienia autor listu zapowiada powrót do swoich pierwotnych roszczeń finansowych i prosi hetmana o dyspozycje.

Markiz d'Arquien wyraża żal z powodu braku wsparcia ze strony hetmana Stanisława Jana Jabłonowskiego w sporze dotyczącym starostwa, na które liczył z racji koligacji rodzinnych. Zapewnia jednak adresata, że sam poradzi sobie z pretensjami uzurpatorów, zauważając, iż ewentualne ustępstwa uderzą przede wszystkim w przyszłych posesorów tych dóbr.

Markiz prosi o interwencję w sprawie należności i sporu przed sądem grodzkim, wskazując świadków oraz potrzebę wyjaśnienia wydarzeń.