Katalog źródeł

Król poleca Jabłonowskiemu powstrzymać dwie chorągwie wyprawy powiatowej od bicia mieszkańców, rabunkowego poboru żywności, samowolnych asygnacji i wjazdu do miasta z końmi. Dopuszcza zaopatrywanie wojska z okolicznych dóbr wobec konieczności wojennej.

Gdańsk odpowiada na lwowską skargę z 10 maja dotyczącą zatrzymania krawca Jana Kocha po upływie rocznego kontraktu. Przytacza odmienną relację księżnej Jabłonowskiej, wojewodziny bracławskiej: Koch ma przebywać na wolności i móc wrócić do Lwowa na początku września. Miasto nie rozstrzyga sprawy, która toczy się w sądach królewskich.

Rajcy Lwowa proszą hetmana o ochronę miejskich wsi Zubrzy i Sichowa oraz zwolnienie ich poddanych z przymusowego wożenia dębów. Twierdzą, że wsie zostały już wyniszczone przez wojsko, a reszta mieszkańców może odejść. Proponują wykorzystanie furmanów artyleryjskich, którzy dysponują końmi i wozami.

Burmistrzowie i rada Świecia skarżą się na niemal codzienne przemarsze żołnierzy i zapowiedziane nadejście dragonii liczącej 90 koni, idącej z Węgier na zimowe utrzymanie na rozkaz wojewody inowrocławskiego. Powołują się na wiadomość dzierżawcy oraz wcześniejsze świadczenie, którego czasownik pozostaje nieodczytany. Proszą Jana Jabłonowskiego o pomoc wobec grożącej ruiny miasta i niedostatku mieszkańców.

Świecie ponawia skargę na żołnierzy i podaje straty miasta na pięćset złotych, a prezydenta na 58 złotych 20 groszy w zabranych fantach. Prosi Jana Jabłonowskiego o doprowadzenie do rozpatrzenia i potrącenia strat przy płaceniu wojsku na generalnej komisji lwowskiej. Osobno prosi o kwit pozwalający otrzymać drewno z puszczy starostwa świeckiego na most zagrożony zniszczeniem przez lody po ciężkiej zimie; dzierżawca nie przyjmuje wcześniejszych kwitów.

Władze Świecia proszą swego starostę o ochronę przed wojskową egzekucją świadczeń, zależną także od decyzji dzierżawcy. Zapewniają, że wcześniej korzystały z jego osłony, przepraszają za bliżej nieokreślone przewinienie i wysyłają przedstawicieli, którzy mają wyjaśnić wydatki, trudności oraz szkody związane z tamami, głowami i brzegami Wisły.

Alberti zapewnia o gorliwości w wykonywaniu poleceń adresata. Pisze o liberiach pana o niepewnie odczytanym nazwisku, zamierza poprzeć sprawę i uzyskać potrzebne pismo. Przekazuje uszanowanie wojewodzinie.

Anikini kwestionuje grzywny nałożone przez Lorendowicza na Szmuklerza i drugiego oskarżonego w sprawie rzekomej ciąży córki pierwszego z kuzynem. Twierdzi, że relacja ciężarnej wskazuje innego mężczyznę, i prosi wojewodę o złagodzenie postępowania. Wyjaśnia, że powstrzymał zainteresowanych przed natychmiastowym odwołaniem się do adresata.

Królowa jest niezadowolona z sufragana po relacji wojewody. Wyjaśnia zastrzeżenie pewnych wsi, których nie można dzierżawić. Nie otrzymała innego obszernego listu; Armand prosi o wskazanie jego adresu. Zdrowie królowej trochę się poprawia. Książęta wyjechali z Paryża do ciotki; droga powrotna ma prowadzić ponownie przez Paryż.

Armand dziękuje za list i życzliwość. Królowa, po rozmowie z nim o małżeństwie pana Staniroffskiego [?], napisała do pani Kazmirienskiej [?], aby mu pomogła. Autor donosi o niepomyślnych wiadomościach z Rosji i Litwy dotyczących spraw królowej oraz przytacza listy z Paryża o dobrym przyjęciu książąt przez gubernatorów na trasie podróży. Przekazuje pozdrowienia królowej, omawia korespondencję z księciem Aleksandrem i zapewnia o usługach wobec córki adresata.

Armand zapewnia o służbie i o przekazaniu królowej treści listu. Przypomniał jej, że wojewoda był wśród pierwszych proszących o miejsce w domu królowej we Lwowie. Trwa pakowanie przed podróżą; autor podkreśla niebezpieczeństwo, powołując się na pogłoski o Tatarach nad Dniestrem. Ma nadzieję spotkać adresata i jego rodzinę.

Armand przedstawił królowej list adresata i jego zamiar uczczenia pamięci zmarłego króla. Królowa podziękowała za jego oddanie jej synom. Korespondent relacjonuje bardzo dobre przyjęcie książąt w Paryżu przez Monsieur i zapewnia adresata o gotowości do usług.

Autor kilkakrotnie przedstawiał królowej niezadowolenie adresata. Królowa wskazuje na postępowanie jego człowieka: miał spotkać podskarbiego, a dla zachowania tajności misji nie powinien mieszkać w pałacu ojca wojewody. Armand uznaje relacje za sprzeczne i liczy na wyjaśnienie sprawy.

Armand początkowo zapowiada przedstawienie królowej listu z 2 stycznia; w dopisku potwierdza zdanie jej sprawy podczas pisania przez nią do ojca adresata, kasztelana. Zapowiada staranne wysłanie listów do książąt i markizy de Béthune. List do wielkiej kanclerzowej został doręczony tego ranka.

Armand zapowiada zapewnienie królowej o utrzymanym oddaniu wojewody mimo jego niezadowolenia. Królowa jest już w drodze, ale oczekuje na łodzie dla orszaku. Planuje następnego dnia nabożeństwa w Czervienko i dalszą podróż.

Armand wyjaśnia niewielką liczbę przesyłanych wiadomości, powołując się na dyskrecję sekretarza. Królowa i książę Jakub czują się dobrze i pozostają w dobrych stosunkach. O podróży królowej do „Russie” mówi się nadal, ale data wyjazdu nie jest ustalona. Książęta przebywają w Paryżu; kardynał, dziadek adresata, cierpi na przeziębienie i podagrę.

Królowa powtarza nieokreśloną odpowiedź na sprawę poruszaną przez Armanda. Autor przypuszcza, że wydała już polecenia, ale radzi wojewodzie napisać do niej bezpośrednio, aby uzyskać szybszą i bardziej stanowczą odpowiedź.

Autor przekazał królowej list i prośbę wojewody o jedną z jej posiadłości. Królowa nie dała stanowczej odpowiedzi, lecz zapowiedziała wydanie poleceń. Nazwa posiadłości nie występuje.

Królowa wysoko oceniła przesłany utwór i poleciła jego przepisanie w kilku egzemplarzach. Jej konie dotarły z „Russie”, dlatego Armand spodziewa się krótkiego dalszego pobytu w Warszawie i liczy na spotkanie wojewody po wyjeździe.

Armand przekazał jeden list królowej, lecz jeżeli wysłano dwa, nie zna losu pierwszego. Zachował list i kopertę dla wyjaśnienia sprawy. Królowa przebywa u karmelitanek, gdzie mężczyźni nie mają wstępu. Wyjazd do „Russie” jest planowany na dzień po świętach wielkanocnych; przygotowuje się łodzie.

Armand otrzymał list tuż przed odejściem poczty. Zapewnia o przyjaźni królowej dla adresata i jego małżonki, lecz tłumaczy, że jej sprawy i planowany wyjazd do Lwowa za kilka dni utrudniają spełnienie wszystkich próśb. Ponawia zapewnienie o swoich usługach.

Armand przesyła odpowiedź księcia Aleksandra na list otrzymany od adresata i zapewnia o swojej gotowości do usług. Królowa poleciła przekazać wojewodzie pozdrowienia oraz zapewnienie o przyjaźni.

Królowa wysoko oceniła list wojewody i jego przywiązanie do jej domu, a źle działanie niektórych ministrów. Nadal źle się czuje. Autor czeka na wieści o negocjacjach posłów komisji adresata i współczuje mu podagry.

Autor prosi o opatrywanie listów datą. Królowa uznaje wojewodę za autora dobrze ocenionego pisma i docenia jego udział w rozliczeniu spraw wojskowych oraz pozyskaniu rodu Potockich dla jego stronnictwa. Dopisek donosi o bólu w boku królowej i jej pozostawaniu w łóżku, z przypuszczeniem poprawy.

Autor zdał królowej sprawę z listu adresata z 26 grudnia oraz z jego strat w dobrach. Mowa o ponad stu osobach określonych niepewnie jako chłopi i koszcie dwudziestu tysięcy liwrów; nazwa i szczegóły szkody są niepewne. Królowa okazała współczucie. Armand składa adresatowi i jego małżonce życzenia noworoczne.

Armand poufnie relacjonuje ugodę królowej z synem Jakubem po10–12dniach negocjacji. Królowa miała poprzestać na dożywociu na dobrach zmarłego męża; ruchomości, klejnoty i gotówka miały zostać podzielone równo między braci. Podaje mediatorów oraz terminy sejmików27lipca i konwokacji29sierpnia, wskazujące na1696rok.

Ksiądz od tygodnia choruje. Donosi o poprawie, lecz pozostaje we Lwowie do odzyskania sił i poprawy drogi. Żałuje, że nie posłuchał dobrodzieja; obiecuje wdzięczność i modlitwę.

Autor odpowiada na życzliwy list wojewody, dziękuje za wiadomość o zdrowiu wielkiego hetmana, wspomina o rozpoczęciu rokowań pokojowych w Delft i niepokoju przed polską elekcją.

Autor narzeka na brak wiadomości, przekazuje pogłoski o obsadzie stanowisk kardynalskich i informację o śmierci palatyna Rusi. Na końcu opisuje zabawy ostatnich dni karnawału.

Autor pisze o przykrości wywołanej listem adresata i nadziei na osobiste wyjaśnienie. Przekazuje list markizy de Béthune oraz dwa niepotwierdzone doniesienia: o przechwyceniu hiszpańskich galeonów i planach elektora bawarskiego wobec polskiej korony.

De Baluze tłumaczy przerwy w korespondencji podróżą do Gdańska. Przesyła zaległe listy do królowej, kanclerzyny i Arnauda do Warszawy przez pośrednika. Donosi o niepotwierdzonym wyznaczeniu Utrechtu na miejsce kongresu pokojowego.

Autor odnotowuje ogłoszony koniec konfederacji, ale obawia się dalszych skutków. Przekazuje pogłoski o hiszpańskim okręcie ze skarbem, ruchu elektora brandenburskiego ku Królewcowi i wyjeździe francuskich pełnomocników na rokowania.

De Baluze wspomina otrzymany list z Prus i skargi pana de Lamberti na adresata. Odrzuca oskarżenia, zaznaczając, że nie zna osób i domu adresata, a wyjaśnienia odłoży do czasu wyjaśnienia sprawy.

De Baluze prosi o potwierdzenie odbioru ważnego pakietu wysłanego przed wyjazdem z Warszawy. Mimo przygotowań wojennych życzy pokoju i dobrego króla Polsce; dopisek wspomina niepokój Gdańska oraz gromadzenie wojsk.

De Baluze pisze o żalu adresata po śmierci króla i potrzebie pocieszania królowej. Ocenia sprzeczne pogłoski o pokoju z Sabaudią, przekazuje doniesienia o odmowie cesarskiego wsparcia i rzekomej koncentracji60tysięcy Szwedów w Inflantach. Według listu mieszkańcy Prus Książęcych zabezpieczają dobytek w Gdańsku.

De Baluze wyjaśnia tygodniową przerwę w korespondencji. Donosi o przybyciu paszportów od sprzymierzonych i planowanym wyjeździe francuskich pełnomocników na rozmowy pokojowe; wyraża niepokój z powodu choroby wielkiego hetmana.

De Baluze informuje o wyjeździe trzech królewiczów i królowej do Żółkwi. W wiadomościach zagranicznych rozróżnia doniesienia o działaniach Barta od niepotwierdzonych pogłosek o próbie zamachu na księcia Orańskiego i zawarciu pokoju z Sabaudią.

De Baluze przesyła nowiny francuskie, a z Warszawy donosi o rzekomym przechwyceniu listów wojewody witebskiego i starciu oddziałów hetmana wielkiego litewskiego z konfederatami. Przyznaje, że sprzeczne relacje nie pozwalają mu ocenić prawdy.

De Baluze odpiera zarzut zaniedbania korespondencji i obiecuje doręczyć list królewiczowi Aleksandrowi. Zestawia odmienne wiadomości z Rzymu oraz Turynu i Genui o neutralności Italii i zwinięciu oblężenia Valenzy.

Autor wyjaśnia milczenie podróżą do Łowicza i brakiem listów markizy de Béthune. Życzy wojewodzinie zdrowia w 1702 roku, zapowiada jej oczekiwany przyjazd i wspomina samotną marszałkową litewską.

Autor krytycznie odnosi się do sprzecznych doniesień o flocie i rokowaniach, wyjaśnia opóźnienia poczty oraz broni sposobu, w jaki przekazywał informacje dotyczące elektora bawarskiego i polskiej elekcji.

De Baluze uważa obecność wojewody i wojewodziny za pocieszenie dla królowej. Pisze o misji Mansfelda do Turynu, pogłoskach o pokoju powszechnym i rzekomo nieskutecznym bombardowaniu Saint-Martin-de-Ré.

De Baluze dziękuje za wiadomość o planowanym rozpoczęciu rozmów w sprawie konfederacji. Przewiduje rychły przyjazd adresata do Warszawy i komentuje sytuację wojskową we Francji oraz przebieg rozmów pokojowych.

De Baluze donosi o wspólnych wojskach sabaudzkich i francuskich w państwie mediolańskim, pobieraniu kontrybucji, oblężeniu Valenzy i odbudowie murów Casale. Wspomina audiencję polskiego wysłannika u króla Francji.

Autor odpowiada na list z 12 grudnia, przesyła artykuł z niemieckiej gazety hamburskiej i ponawia życzenia noworoczne dla adresata oraz jego żony.

Szczegółowa relacja o postępowaniu Barta po zdobyciu konwoju: przekazanie700jeńców na fregacie, dwa zakładniki, zniszczenie pozostałych zdobyczy i odwrót wobec nadchodzącej floty. Autor zestawia wiadomość o awansie Barta z niepotwierdzoną pogłoską o jego śmierci oraz rozbieżne doniesienia o pokoju.

Autor przekazuje doniesienia o wstępnych punktach pokoju, protestach na sejmie Rzeszy, miejskich środkach ostrożności i przygotowaniach morskich Francji i Anglii.

De Baluze wiąże bezczynność armii i rozejm sabaudzki z nadzieją na pokój powszechny. Kończy życzeniem zgodnej i spokojnej elekcji odpowiedniego króla w Polsce.

De Baluze cieszy się z poprawy relacji adresata z królową. Przekazuje wersję oświadczeń straconych uczestników spisku przeciw Wilhelmowi Orańskiemu, zaczerpniętą z gazety holenderskiej, i broni Jakuba II oraz Francji przed zarzutem współudziału. Wspomina ruchy flot francuskich oraz stan zdrowia króla i odłożony wyjazd dworu na Ruś.

Autor opisuje doniesienie o przybyciu francuskich pełnomocników do Delft, dalszy obieg paszportów, sprzeczne wieści o żądaniu zwrotu Strasburga oraz uzbrojenie małej francuskiej eskadry w Breście.