Katalog źródeł

Melchior Gurowski dziękuje Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu za wstawiennictwo i uwolnienie swoich dzierżaw od ciężaru wojskowych konsystencji, obiecując wzajemną pomoc przy realizacji asygnat. Jednocześnie poleca opiece wojewody ruskiego sprawę klienta domagającego się sprawiedliwości.

Król Zygmunt II August potwierdza przywilej swojego ojca Zygmunta I Starego z 1547 roku, wcielający dekanat katedralny do wspólnego stołu kapituły metropolitalnej we Lwowie. Dokument reguluje zasady obsady urzędu dziekana po śmierci Jana Krupskiego oraz kwestie podziału dochodów i wypełniania powinności.

Aleksander Gurowski zapewnia wojewodę Jana Jabłonowskiego o staraniach zmierzających do jak najszybszego wyegzekwowania należnych sum po nadchodzącym sejmiku. Zapowiada także swoje wystąpienie przed komisją wojskową w celu oczyszczenia się z fałszywych zarzutów i prosi o dalszą protekcję.

Aleksander Gurowski informuje Jana Jabłonowskiego o swoich pracach gospodarczych w Olkuszu oraz planowanym ożenku za radą wojewody poznańskiego. Prosi adresata o listy polecające i protekcję w sprawach konfederackich, deklarując pełną gotowość do usług na nadchodzących sejmikach.

Król Zygmunt II August zatwierdza przywilej swego ojca Zygmunta I Starego z 1546 roku, nadający burmistrzowi i rajcom miasta Lwowa wieczyste prawo patronatu oraz prezentacji prepozyta kościoła i szpitala Świętego Ducha we Lwowie. Dokument unieważnia wszelkie sprzeczne z tym nadania i nakazuje arcybiskupowi lwowskiemu instytucję kandydata przedstawionego przez władze miejskie.

Król Zygmunt II August zatwierdza starszym oraz wspólnocie Ormian lwowskich wszelkie prawa, przywileje, wolności, immunitety i dawne zwyczaje nadane przez jego poprzedników, w tym przez króla Zygmunta I Starego.

Arcybiskup Rimini Jan Davia dziękuje hetmanowi i wojewodzie ruskiemu Stanisławowi Janowi Jabłonowskiemu za pamięć oraz dzieli się pesymistycznymi refleksjami nad sprawami Rzeczypospolitej i skutkami pokoju z Turcją. Zauważa również, że w obecnej sytuacji jedyne obawy mogą płynąć ze strony Prus.

Davia nie jest pewien wyjazdu na Ruś wobec wątpliwości co do podróży króla. Wzywa do przebudzenia dawnej waleczności, relacjonuje zgodę stron i potrzebę pieniędzy na wymarsz ponad 30 tysięcy żołnierzy.

Król Zygmunt II August zatwierdza przywilej swego ojca Zygmunta I Starego z 1545 roku, nadający burmistrzowi i rajcom Lwowa jednorazowe prawo patronatu i prezentacji kandydata na mansjonarię w kościele św. Katarzyny na Zamku Niższym. Dokument zobowiązuje arcybiskupa lwowskiego do bezzwłocznego powołania wskazanego przez władze miejskie duchownego.

Król Zygmunt II August zwalnia Ormian lwowskich spod jurysdykcji wszelkich sądów urzędników ziemskich i grodzkich, poddając ich wyłącznie pod jurysdykcję wójta oraz seniorów ormiańskich sądzących według prawa ormiańskiego. Wszelkie odwołania od tego sądu zastrzeżono do wyłącznego rozpoznania przed sądem królewskim.

Król Zygmunt II August potwierdza akt Zygmunta I Starego z 1526 roku, ustanawiający coroczny obowiązek składania przez urzędujących rajców lwowskich sprawozdań z dochodów miejskich przed komisją złożoną z dawnych rajców, ławników i pospólstwa. Uczestnicy kontroli finansowej zostają zobowiązani pod przysięgą do zachowania bezwzględnej tajemnicy w kwestii wyników rachunków.

Podskarbi koronny Jan Mikołaj Daniłowicz wzywa burmistrza i rajców lwowskich do natychmiastowego zwolnienia z aresztu kupców cudzoziemskich wraz z ich towarami, by mogli udać się na jarmark do Lublina. Podkreśla, że bezprawne zatrzymanie kupców przynosi straty skarbowi państwa i narusza wyłączne kompetencje podskarbiego w sprawach celno-skarbowych.

Kardynał Henri Albert de La Grange d'Arquien prosi wojewodę ruskiego o przysłanie ze Lwowa dokumentów procesowych niezbędnych do uzyskania zadośćuczynienia za zniewagę, jakiej doznał w Magierowie. Przesyła także pozdrowienia dla hetmana wielkiego i rodziny adresata.

Nadawca informuje Joannę Domicelę Jabłonowską o podróży pani marszałkowej i swojej siostry do Kocka na kilkutygodniowy pobyt. Zachęca adresatkę do zrobienia im niespodzianki i przyjazdu na wspólne spotkanie w połowie drogi.

Markiz d'Arquien informuje hetmana Stanisława Jana Jabłonowskiego, że z powodu braku wyznaczonej zapłaty ze skarbu pruskiego oraz od wojewody poznańskiego zawarta wcześniej ugoda stała się nieważna. W związku z niedotrzymaniem warunków porozumienia autor listu zapowiada powrót do swoich pierwotnych roszczeń finansowych i prosi hetmana o dyspozycje.

Król Zygmunt II August potwierdza dawny zwyczaj pobierania przez wrotnych miejskich we Lwowie opłaty w postaci jednego polana drewna oraz wiązki siana lub słomy od każdego wozu i sań wjeżdżających do miasta. W zamian strażnicy bram zobowiązani są do utrzymywania czystości przejazdów i zapewniania dogodnego wjazdu do Lwowa.

Nadawca opisuje ciężkie położenie i spory dotyczące dóbr, powinności oraz chorągwi związanej z dobrodziejem, prosi adresata o wstawiennictwo i pomoc w uzyskaniu sprawiedliwego rozstrzygnięcia. Wspomina o dokumentach, wcześniejszych rozkazach, żołnierzach i krzywdach, a także o próbach naprawy sytuacji. List zaczyna się 8 grudnia 1698 r.; zakończenie nosi datę 19 stycznia 1699 r. Adresat jest tytułowany jako palatyn ruski, lecz jego nazwiska nie udało się pewnie odczytać.

Król Zygmunt II August uwalnia mieszczan i przedmieszczan lwowskich w ich sprawach prywatnych od jurysdykcji sądów komisarzy królewskich oraz zakazuje wydawania przeciw nim takich komisji. Postanawia zarazem, że apelacje od wyroków miejskich mają trafiać bezpośrednio do sądu królewskiego drogą urzędowego przesyłania rot spraw bez konieczności osobistego stawiennictwa stron przed komisarzami.

Król Zygmunt II August znosi dawny lwowski zwyczaj wykluczający wnuki z dziedziczenia po dziadkach i ustanawia prawo reprezentacji, zrównujące ich w dziale spadku ze stryjami i ciotkami. Ponadto powierza burmistrzowi i rajcom lwowskim pełną władzę rozstrzygania wszelkich dotychczasowych sporów spadkowych tego rodzaju bez możliwości apelacji do króla.

Biskup przemyski i kanclerz Jerzy Albrecht Denhoff prosi wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o wstawiennictwo u kasztelana krakowskiego w sprawie zwolnienia Radymna i dóbr probostwa iłockiego z leż zimowych. Powołując się na koligacje rodzinne i własną przychylność dla wojska, zapewnia o terminowym uregulowaniu należności.

Król Zygmunt II August unieważnia darowiznę placu pod Zamkiem Niskim we Lwowie poczynioną na rzecz Mikołaja Leśniowskiego z Zimnej Wody, wskazując na zagrożenie dla obronności miasta i zamku. Nakazuje staroście lwowskiemu rozbiórkę wzniesionych tam budynków oraz zabrania władzom miejskim dopuszczania do dalszej zabudowy tego terenu.

Paweł Drzewiecki dziękuje wojewodzie Janowi Jabłonowskiemu za wyznaczenie komisji i prosi o dalszą protekcję w sporze ze świeckimi mieszczanami. Skarży się na bezprawne pozbawienie go urzędu pisarza miejskiego oraz lekceważenie przez adwersarzy autorytetu starosty i interweniujących urzędników.

Adam Dzierżek potwierdza syndykowi lwowskiemu odbiór listu od rajców i deklaruje swój przyjazd na sejmik królewski. Mimo zbieżności terminu z własnymi roczkami sądowymi obiecuje stawiennictwo w obronie miejskich przywilejów.

Król Zygmunt August potwierdza w formie transsumptu cztery wcześniejsze przywileje królewskie dla miasta Lwowa. Dokument gwarantuje wyłączenie mieszczan lwowskich spod obcych jurysdykcji i sądów komisarskich oraz zwalnia lwowskich kupców wszystkich obrządków z opłat celnych m.in. w Chełmie, Bełzie i Hrubieszowie.

Jerzy Dzieduszycki poleca Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu pana Zwolskiego, dawnego jeńca wykupionego w Konstantynopolu, który zasłużył się przy spisywaniu polskich niewolników. Prosi o wsparcie go u hetmana wielkiego koronnego w celu uzyskania paszportu i listów polecających na drogę powrotną do Turcji.

Jerzy Dzieduszycki wstawia się u wojewody ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego za porucznikiem swojego ojca, prosząc o uwzględnienie go przy podziale zasług i nagród. Zaznacza, że czyni to ze względu na wcześniejszą obietnicę złożoną oficerowi przez adresata.

Król Zygmunt II August znosi uciążliwą daninę w naturze z żywych ryb, uiszczaną dotąd przez mieszczan lwowskich na zamek królewski, zastępując ją stałą opłatą pieniężną pobieraną od naczyń z rybami przywożonymi na miejski targ. Nakazuje staroście lwowskiemu oraz jego urzędnikom bezwzględne przestrzeganie nowo ustanowionej taksy targowej.

Król Zygmunt II August potwierdza przywilej króla Władysława III Warneńczyka z 1444 roku, nakazujący szlachcie i duchowieństwu wyprzedaż lwowskich nieruchomości w ciągu roku mieszczanom lwowskim. Dodatkowo monarcha wprowadza obowiązkowe urzędowe taksowanie obciążanych dóbr przez magistrat pod przysięgą oraz zakazuje sztucznego zawyżania długów zastawnych ponad oszacowaną wartość.

Kazimierz Dłużewski zwraca się do Jana Jabłonowskiego, wojewody ruskiego, w sprawie planowanego wyboru podkomorzego chełmskiego. Prosi, by nie zwoływać sejmiku, wskazując na nieodpowiednią kandydaturę chorążego chełmskiego oraz wolność szlachty w wyborze. List sporządzono w Lublinie 1 czerwca; rok 1698 podaje opis inwentarzowy.

Król Zygmunt II August ustala porządek sprzedaży przywożonych z Grecji win małmazyjskich i muszkateli we Lwowie, nakazując obcym kupcom ich wystawienie na wozach rynkowych przez cztery tygodnie przed ewentualnym złożeniem do piwnic mieszczan. Regulacja miała ukrócić praktyki spekulacyjne zagranicznych handlarzy i zapobiec sztucznemu zawyżaniu cen trunków.

Podziękowanie za dobrodziejstwa, wzmianka o sumach pieniężnych; obszerne postscriptum o postępowaniu starszego syna, sprowadzonych przez niego ludziach i podróży z Warszawy do Lwowa.

Anna Dolska przesyła Janowi Jabłonowskiemu oraz jego małżonce wyrazy głębokiego współczucia z powodu śmierci ich syna Franusia, modląc się o boskie ukojenie w ich żalu. List kończy zapewnieniami o pamięci i pozdrowieniami dla pozostałych bliskich.

Anna Dolska gratuluje bratu, hetmanowi Stanisławowi Janowi Jabłonowskiemu, szczęśliwego rozwiązania żony i narodzin syna, życząc mu doczekania prawnuków. Przekazuje mu również pełnomocnictwo i swobodę decyzji w sprawach majątkowych osieroconego starosty żydaczowskiego, polecając jego dobro opiece brata.

Anna Dolska informuje brata Stanisława Jana Jabłonowskiego o pobycie na weselu we Lwowie i dobrym zdrowiu bratowej. Dopytuje o rychły przyjazd adresata oraz zapowiada przybycie swojego syna Stanisława.

Anna Dolska donosi wojewodzie ruskiemu o szkodach wyrządzonych przez stacjonujące w jej dobrach regimenty wojsk cudzoziemskich oraz prosi o ratunek przed ruiną. Wyraża obawę o brak zgody w kraju wobec wydania uniwersałów wzywających województwa pod broń i zapowiada swój przyjazd do Lwowa po świętach.

Anna Dolska informuje wojewodę ruskiego o ugodzie majątkowej zawartej ze starszym synem, której trudne okoliczności przypłaciła ciężkim podupadkiem na zdrowiu. Pyta również o sprawy starosty żydaczowskiego oraz prosi o roztoczenie opieki nad sierotą po zmarłym panu Szamirowskim.

Anna Dolska martwi się brakiem wiadomości o zdrowiu Jabłonowskich i deklaruje gotowość natychmiastowego przyjazdu, by służyć bratowej pomocą podczas zbliżającego się zimowego połogu. Prosi adresata o przekazanie przewidywanego terminu porodu, aby mogła dostosować plany swojej podróży do Lwowa.

Anna Dolska informuje Jana Stanisława Jabłonowskiego o niechęci swojej siostry do małżeństwa z panem Szamirowskim oraz o kategorycznym odrzuceniu zalotów pana Słomickiego. Zapowiada swój przyjazd do Lwowa na święta, aby osobiście zająć się sprawami matrymonialnymi siostry zgodnie z wolą adresata.

Anna Dolska prosi wojewodę o ratunek i protekcję w obliczu utrapień znoszonych od własnego syna. W dopisku dementuje zarzuty, jakoby wbrew woli adresata zgodziła się na zamążpójście siostry za pana Cetnara.

Anna Dolska skarży się wojewodzie ruskiemu Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu na krzywdy doznawane od własnego, bezbożnego syna, któremu nie chce już dłużej służyć. Zwraca się do adresata z prośbą o protekcję oraz interwencję w sprawie dóbr Komarno.

Kupiec potwierdza nadejście przesyłki z Amsterdamu zawierającej łóżko i materiał oraz przekazanie rzeczy przez pośrednika. Sprawdza kompletność dyspozycji i donosi o stratach statków podczas gwałtownej pogody.

Kupiec zapewnia, że zamówione rzeczy dotarły do Gdańska. Przypisuje opóźnienie ciężkiej pogodzie i stratom na morzu, dziękuje za zaufanie i oczekuje spotkania w Warszawie podczas sejmu.

Kupiec informuje o zamówieniach dokonanych w Holandii, dziękuje za rekomendację, podaje ceny pięciu rodzajów zboża i ostrzega przed dalszą drożyzną zależną od podaży z Polski.

Król Zygmunt II August potwierdza przywilej króla Władysława Jagiełły z 1433 roku, nadający ufundowanym przezeń kanonikom kapituły katedralnej lwowskiej wieś Wierzbiąż w powiecie lwowskim wraz z wszelkimi pożytkami, lasami wzdłuż Dniestru i cłem. Dokument gwarantuje kapitule wieczyste posiadanie tych dóbr oraz prawo sypania grobli i budowy stawów.

Król Zygmunt II August zatwierdza akt komisarski ustalający przebieg granic między wsiami królewskimi a posiadłościami kapituły metropolitalnej lwowskiej. Wystawca nadaje wieczystą moc prawną ustaleniom komisarzy powołanych uprzednio przez Zygmunta I Starego.

Król Zygmunt II August dokonuje transumptu trzech wcześniejszych przywilejów monarszych dla Lwowa: Kazimierza Wielkiego z 1368 r. (potwierdzonego w 1389 r.) na 100 łanów frankońskich, Władysława Jagiełły z 1415 r. na tzw. obszary i Krzywylas oraz Władysława Warneńczyka w sprawie zagospodarowania nadwyżek łanowych nad Brzuchowicką. Dokument nadaje wpisanym aktom pełną i niewątpliwą moc prawną równą oryginałom.

Król Zygmunt II August potwierdza na prośbę kapituły metropolitalnej lwowskiej dokument Jana z Tarnowa z 1396 roku rozstrzygający spór o dobra w Jamnem i nad rzeką Godowicą na korzyść kościoła św. Jana Chrzciciela na przedmieściu lwowskim oraz wsi Godowica przeciwko Dymitrowi Wieczerzy.

Stanisław Druszkiewicz ubolewa nad brakiem audiencji i informuje hetmana Jabłonowskiego o zamiarze zdyscyplinowania swego niesfornego syna przed sejmem warszawskim. Wstawia się również za sędzią Jaruntowskim w kwestii ulżenia ciężarów podatkowych w zubożałej dzierżawie królewskiej.

Stanisław Druszkiewicz gratuluje wojewodzie ruskiemu objęcia nowego urzędu oraz dopytuje o pomyślne narodziny potomka. Wyraża również ubolewanie, że jego syn odłączył się od magnata w Krakowie, i ponawia prośbę o roztoczenie opieki nad młodzieńcem.

Kasztelan chełmski Stanisław Druszkiewicz prosi wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o nieopuszczanie młodzieńca oraz o zgodę na jego wyjazd zagraniczny w celu nauki języka obcego. Zwraca się także z prośbą o odpowiedź na przedstawione desiderium.