Katalog źródeł

Król Zygmunt II August potwierdza i transumuje cztery przywileje królów Kazimierza Jagiellończyka i Zygmunta I dla cechu szewców miasta Lwowa. Dotyczą one ograniczenia liczby szewców na podzamczu do dwóch mistrzów, zakazu uprawiania rzemiosła szewskiego w dworkach szlacheckich poza murami, zasad sprzedaży skór przez garbarzy oraz zakazu wykupywania skór przed bramami miejskimi.

Ksiądz Rajmund Jezierski przeprasza magistrat lwowski za niemożność osobistego przybycia z powodu zatrudnienia sprawami kapituły oraz Żydów. Prosi rajców o łaskawe przyjęcie doręczyciela listu, księdza Kotowskiego, na miejsce zmarłego niedawno księdza Bogackiego.

Król Zygmunt II August na sejmie walnym w Krakowie zatwierdza dokument ławników lwowskich z 1554 roku, poświadczający sprzedaż łanu roli z łąkami i zaroślami we wsi Kleparów na rzecz kmiecia Grzegorza Sołtysa przez Stanisława Kmitowicza oraz Barbarę i Katarzynę Kmitówny. Wystawiony dyplom zapewnia nabywcy i jego spadkobiercom wieczyste i nienaruszalne prawo własności do nabytego gruntu.

Hieronim Jełowicki tłumaczy powody swojej wcześniejszej interwencji dotyczącej krzywdy pewnego księdza, pozostawiając rozstrzygnięcie roztropności adresata. Informuje również o pilnowaniu spraw korespondenta oraz o swoim rychłym wyjeździe na sejm do Warszawy.

Hieronim Maciej Jełowicki zwraca się do magistratu Lwowa z uniżoną prośbą o nadanie mu probostwa katedralnego na wypadek wakatu na tym beneficjum. Deklaruje przy tym dozgonną wdzięczność oraz gotowość do wypełniania wszelkich dyspozycji władz miejskich.

Biskup Hieronim Jełowicki dziękuje magistratowi lwowskiemu za wcześniejszą prezentację na probostwo oraz deklaruje swoją gotowość do przysług. Jednocześnie prosi rajców o poparcie i prezentowanie kanonika łuckiego Barączewskiego na wakującą po zmarłym księdzu Łapińskim kanonię katedralną we Lwowie.

Król Zygmunt II August zatwierdza Janowi Krowickiemu oraz mieszkańcom jurydyki kościoła św. Jana Chrzciciela na przedmieściu Lwowa dawne przywileje królów i urzędników dotyczące prawa ormiańskiego i zwolnień od ciężarów grodzkich. Ponadto monarcha zezwala tamtejszym ormiańskim rzemieślnikom na swobodne wykonywanie wszelkich rzemiosł wedle dawnego zwyczaju.

Nikodem Żaboklicki zapewnia Jana Jabłonowskiego o swojej wierności i prosi go o protekcję oraz wsparcie. W dopiskach donosi o obecności cudzoziemców we Lwowie oraz uwięzieniu poddanych przemyskich przez straż miejską w Horodyszczu.

Nikodem Żaboklicki skarży się Janowi Jabłonowskiemu na klucznika i sołtysa, którzy napadli na wiozących sól poddanych z Tarnogóry oraz pobili czeladź. Kasztelan prosi o ukaranie sprawców i nakazanie zwrotu zagrabionego mienia.

Król Zygmunt August przysądza miastu Lwowowi własność dóbr Brzuchowice wraz z młynem oraz potwierdza jurysdykcję miejską nad wsiami Brzuchowice i Hołosko. Sukcesorom Marcina Hanela zapewnia prawo do pobierania dochodów z dóbr Hołosko z zachowaniem tradycyjnych szarwarków na rzecz miasta.

Jardin składa Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu gratulacje z okazji otrzymania nominacji na urząd wojewody ruskiego i posyła mu upominek ze zwierzyny łownej. Zwraca się również z prośbą o protekcję przy staraniach o kanonię we Lwowie w razie jej zawakowania.

Król Zygmunt August rozstrzyga spór pomiędzy władzami miasta Lwowa a cechem rzeźników, zatwierdzając ugodę z 1550 roku regulującą zasady handlu mięsem w dni wolnego targu. Jednocześnie monarcha zastrzega wyłączne prawo lwowskich rzeźników do sprzedaży mięsa poza wyznaczonymi dniami targowymi i znosi wzajemne koszty sądowe stron.

Dokument ustala szczegółowy przebieg granic oraz usypanie kopców granicznych między należącą do franciszkanów wsią Kozielniki a miejskimi gruntami Lwowa oraz wsiami Sichów i Zubrza, kładąc kres dotychczasowym sporom i zranieniom. Ponadto potwierdza przyznane konwentowi przez władze miejskie prawo do ograniczonego wyrębu drewna na opał oraz wypasu bydła na gruntach miejskich pod warunkiem zachowania poprawnych stosunków z miastem.

Wacław Rzewuski wyraża ubolewanie z powodu krzywdy doznanej przez prezydenta Lwowa i zapewnia o poparciu dla praw miasta. Jednocześnie usilnie doradza magistratowi zawarcie ugody, aby zapobiec uciążliwym i kosztownym procesom trybunalskim.

Hetman polny koronny Wacław Rzewuski dziękuje władzom Lwowa za dotychczasowe zabezpieczenie przestępcy odesłanego do miasta przez komornika chełmskiego. Zwraca się z prośbą o jego ostateczne wydanie zgodnie z najnowszym poleceniem podskarbiego koronnego.

Wojewoda krakowski Wacław Rzewuski rekomenduje władzom Lwowa warszawskich kupców Feliksa Salvatora i Reisnera, starających się o zgodę na organizację redut karnawałowych. Zapewnia, że wszelkie zaopatrzenie nabędą na miejscu, a samo przedsięwzięcie przyciągnie do miasta liczną szlachtę i przyniesie Lwowowi znaczne zyski.

Wacław Rzewuski dziękuje prekonsulowi i rajcom lwowskim za okazaną mu życzliwość, przesyłając wzajemne życzenia wieloletniej pomyślności. Zapewnia przy tym magistrat o swoim stałym przywiązaniu i szacunku.

Wacław Rzewuski zwraca się do władz Lwowa z prośbą o powierzenie wakującego probostwa w tamtejszej archikatedrze swojemu synowcowi, księdzu kanclerzowi Rzewuskiemu. W zamian obiecuje rajcom lwowskim pamięć i wdzięczność przy każdej nadarzającej się okazji.

Papież Pius IV powiadamia kapitułę katedralną we Lwowie o mianowaniu Pawła nowym arcybiskupem lwowskim po zgonie arcybiskupa Feliksa. Wzywa kapitułę do uległości i posłuszeństwa wobec nowego ordynariusza pod rygorem zatwierdzenia kar kościelnych.

Stanisław Jabłonowski informuje prezydenta Lwowa, że pismo w sprawie gruntu miejskiego przy wałach nadeszło już po sejmiku generalnym, przez co nie może oficjalnie zaangażować się w spór z karmelitami bosymi. Zezwala jedynie komendantowi na obronę szańców i deklaruje gotowość do pomocy miastu przy innych okazjach.

Wojewoda podolski Michał Rzewuski dziękuje władzom Lwowa za dotychczasową przychylność i ponawia rekomendację swego syna, księdza opata, ubiegającego się o probostwo lwowskie. Zapewnia o wdzięczności i modlitwach za pomyślność rajców w oczekiwaniu na decyzję sądu arcybiskupiego.

Wojewoda podolski Michał Rzewuski prosi prezydenta Lwowa o pomoc w objęciu w dzierżawę podmiejskiej wsi Biłohorszcze na mocy uzyskanego reskryptu królewskiego. W zamian obiecuje ścisłe przestrzeganie warunków kontraktu oraz stałą życzliwość i wdzięczność wobec władz miejskich.

Wojewoda podolski Michał Rzewuski ponawia prośbę do burmistrza i rajców lwowskich o nadanie wakującego probostwa lwowskiego swojemu synowi, księdzu opatowi. W zamian za przychylność deklaruje wdzięczność oraz gotowość do wszelkich usług na rzecz miasta.

Michał Rzewuski, wojewoda podolski, zwraca się do władz Lwowa z prośbą o nadanie wakującego probostwa lwowskiego swojemu synowi po śmierci księdza dziekana Wieniawskiego. Przypomina o wcześniejszych obietnicach magistratu i zapewnia o dozgonnej wdzięczności oraz gotowości do przysług.

Wojewoda podolski Michał Rzewuski składa prokonsulowi oraz konsulom miasta Lwowa i ich rodzinom życzenia pomyślności i zdrowia z okazji Nowego Roku. Zapewnia ich przy tym o swojej nieustannej przychylności, szacunku oraz gotowości do dalszych usług.

Wojewoda podolski Michał Rzewuski dziękuje magistratowi lwowskiemu za nadesłane powinszowania z okazji świąt Zmartwychwstania Pańskiego. W odpowiedzi składa władzom miejskim wzajemne życzenia zdrowia i wszelkiej pomyślności.

Wojewoda podolski Michał Rzewuski ponawia prośbę do magistratu miasta Lwowa o wydzierżawienie mu podmiejskiej wsi Biłohorszcze. Przypomina przy tym o tradycyjnej przychylności swojej rodziny dla miasta oraz własnym poparciu dla lwowskich przywilejów.

Hetman Stanisław Jan Jabłonowski informuje kasztelana bełskiego Aleksandra Kuropatnickiego o przygotowaniach do sejmiku, zamiarze przybycia do Lwowa oraz napięciach wokół zawiązanego związku wojskowego. Wspomina również o działaniach biskupa chełmskiego i ruchach lokalnych urzędników.

Król Zygmunt August zezwala mieszkańcom wsi Krotoszyn, należącej do konwentu dominikanów we Lwowie, na wieczyste zbieranie suchego i leżącego drewna na opał w królewskim lesie Derewacz. Nakazuje jednocześnie staroście lwowskiemu Piotrowi Barzemu i jego następcom nienaruszanie tego uprawnienia.

Anna Rzewuska prosi magistrat lwowski o powierzenie wakującego po sufraganie probostwa zasłużonemu kustoszowi archikatedralnemu, biskupowi Bąkowskiemu. W zamian za przychylną decyzję deklaruje wdzięczność własną oraz swojego męża.

Król Zygmunt II August nakazuje wszystkim Ormianom zamieszkującym we Lwowie bezwzględne podleganie ormiańskiemu prawu i jurysdykcji oraz równe ponoszenie ciężarów gminnych. Dokument unieważnia wszelkie dotychczasowe i przyszłe listy wyjmujące ich spod tej jurysdykcji.

Papież Pius IV przesyła paliusz dla nowo mianowanego arcybiskupa lwowskiego Pawła Tarły za pośrednictwem Jerzego Tylicza. Poleca biskupom krakowskiemu lub przemyskiemu wręczenie paliusza po przyjęciu przez nominata sakry biskupiej oraz odebranie od niego przysięgi wierności Stolicy Apostolskiej.

Anna Rzeczycka zwraca się do prowizora Beema ze skargą na sąsiadów, którzy wywołali spór i bezpodstawnie oskarżyli ją o zatargi graniczne. Autorka prosi o osobistą wizję lokalną w Malechowie i sprawiedliwe rozsądzenie sprawy, zapewniając o chęci utrzymania dobrosąsiedzkich stosunków.

Król Zygmunt II August potwierdza w formie transsumptu przywilej Zygmunta I Starego z 1535 roku wydany dla Lwowa. Zgodnie z jego treścią akta spraw apelacyjnych mają być doręczane do sądu królewskiego wyłącznie przez specjalnego posłańca miejskiego opłacanego przez stronę apelującą.

Ignacy Rzeszowski SJ informuje władze Lwowa o doręczeniu powierzonych mu listów oraz osobistym wstawiennictwie u adresatów w sprawach miasta. Do pisma załącza uzyskaną odpowiedź informacyjną i deklaruje dalszą gotowość do posługi.

Król Zygmunt II August rozstrzyga spór pomiędzy rajcą lubelskim Maciejem Kasprowiczem a władzami miejskimi Lwowa, podtrzymując przywileje lwowian do sądzenia ich wyłącznie w granicach Korony. Monarcha orzeka, że w sprawach podlegających prawu magdeburskiemu pozew „jednym edyktem za trzy” nie ma mocy terminu zawitego, lecz stanowi jedynie pierwsze zwykłe wezwanie przed sąd.

Arcybiskup lwowski Paweł Tarło, za zgodą kapituły metropolitalnej, znosi uciążliwy obowiązek codziennego głoszenia kazań w Wielkim Poście ciążący na kaznodziei katedralnym na mocy fundacji arcybiskupa Bernardyna Wilczka z 1507 roku. Zamiast tego zobowiązuje go do wygłaszania kazań w katedrze jedynie w dwa wybrane dni powszednie każdego tygodnia Wielkiego Postu, a w niedziele i święta – rano i po południu.

Daniel Żytkiewicz tłumaczy się przed magistratem lwowskim z uchybienia terminowi sądowemu przez swojego pomocnika i referuje stan sprawy z arcybiskupem lwowskim. Doradza stanowczą obronę spornych granic miejskich, składanie protestacji oraz zabieganie o wyznaczenie królewskiej komisji granicznej.

Daniel Żytkiewicz informuje lwowski magistrat o otrzymaniu akt inkwizycji i radzi podjąć obronę przed pociąganiem miasta przed niewłaściwe sądy. Sugeruje wysłanie wysłannika do Warszawy w celu uzyskania mandatu królewskiego chroniącego immunitet miejski przeciwko roszczeniom arcybiskupa i sądów synodalnych.

Król Zygmunt August wyjaśnia i potwierdza przywilej swojego ojca, stanowiąc, że sprawy apelacyjne z sądów miejskich Lwowa nadsyłane w zapieczętowanych zwojach przez wyznaczonego posłańca mają być rozpatrywane przez sąd królewski z pominięciem generalnych odroczeń (limitacji). Zasada ta została rozciągnięta na osoby wszelkich stanów i jurysdykcji procesujące się przed sądami lwowskimi.

Hetman Stanisław Żółkiewski aprobuje aresztowanie przez magistrat lwowski Żyda podejrzanego o szpiegostwo na rzecz Turcji i nakazuje dalsze przetrzymywanie go w uwięzieniu. Poleca również znalezienie tłumacza, który odczyta przejętą przy aresztowanym korespondencję wysyłaną do Konstantynopola.

Stanisław Żółkiewski nakazuje władzom Lwowa zatrzymać w areszcie Żyda podejrzewanego o szpiegostwo na rzecz Turcji do momentu nadejścia decyzji od króla. Zapewnia, że po uzyskaniu dyspozycji monarchy powiadomi rajców i w razie potrzeby pośle po więźnia.

Stanisław Żółkiewski interweniuje u władz Lwowa w obronie pokrzywdzonego wierzyciela, pana Jonakiego, domagając się wyegzekwowania spłaty należności od unikającego zobowiązań Andrzeja Torosowicza lub uwięzienia dłużnika. Hetman uzasadnia swoje poparcie zasługami Jonakiego dla Rzeczypospolitej.

Stanisław Żółkiewski odpowiada władzom Lwowa na wieść o wybuchu tummultu w mieście, wyrażając ubolewanie z powodu zaistniałych zajść. Radzi rajcom załagodzić niepokoje najłagodniejszymi środkami i odsyła ich po szczegóły do pisarza miejskiego, z którym wcześniej rozmawiał.

Stanisław Żółkiewski zwraca się do władz Lwowa z prośbą o pomoc w wyegzekwowaniu długu od Andrzeja Torosowicza na rzecz zasłużonego dla Rzeczypospolitej pana Jonakiego. Hetman domaga się, aby w razie braku spłaty nieuczciwy dłużnik został bez zwłoki osadzony w areszcie miejskim.

Hetman Stanisław Żółkiewski pochwala aresztowanie we Lwowie żydowskiego posłańca podejrzewanego o szpiegostwo na rzecz Konstantynopola i zapowiada przedstawienie sprawy królowi. Nakazuje rajcom znalezienie tłumaczy w celu odczytania przechwyconej korespondencji zatrzymanego.

Hetman Stanisław Żółkiewski ostrzega rajców lwowskich przed podejrzanym o szpiegostwo na rzecz Konstantynopola handlarzem Marukim. Zaleca odszukanie go we Lwowie i zatrzymanie z powodu napiętej sytuacji politycznej z Imperium Osmańskim.

Hetman Stanisław Żółkiewski poleca rajcom lwowskim niezwłoczne przekazanie panu Brodeckiemu pieniędzy kwarcianych nadesłanych przez elektora brandenburskiego, które zdeponowano w ratuszu lwowskim. Fundusze te są pilnie potrzebne na potrzeby wojska.

Hetman Stanisław Żółkiewski ostrzega rajców lwowskich przed Żydem podejrzewanym o przekazywanie wiadomości do Konstantynopola pod pretekstem handlu klejnotami. Nakazuje trzymać go pod strażą w mieście do czasu nadejścia królewskich instrukcji w jego sprawie.

Stanisław Żółkiewski wstawia się u władz Lwowa za zatrudnionym u siebie malarzem Boguszem, prosząc o niezmuszanie go do sprawowania opieki nad dalekimi krewnymi. Hetman podkreśla, że z powodu tych dodatkowych obowiązków artysta nie byłby w stanie terminowo ukończyć zleconych mu prac.