Katalog źródeł

Rajcy opisują powrót podjazdu spod Włodawy i zapowiadają przekazanie zeznań schwytanych szpiegów. Pogłoskę o sukcesie hetmana litewskiego podają jako niepotwierdzoną. Proszą Lwów o dotrzymanie obietnicy respektowania praw Zamościa przy poborze opłaty i wobec depozytów jego mieszkańców.

Komisarze haliccy poświadczają zawarcie ugody między arcybiskupem lwowskim Grzegorzem z Sanoka a Mikołajem Karnkowskim z Meduchy w sprawie budowy, użytkowania i naprawy grobli oraz stawów rybnych między Bybłem a Meduchą pod wadium 600 grzywien.

Król Zygmunt I przenosi należące do Lwowa wsie Zubrza i Sichów z prawa ziemskiego na prawo magdeburskie, podporządkowując je władzy burmistrza i rady miejskiej. Zwalnia mieszkańców i rajców z jurysdykcji urzędników ziemskich i grodzkich oraz z wszelkich powinności i wypraw wojennych, zobowiązując ich wyłącznie do opłacania miejskiego szosu wraz ze Lwowem.

Król Zygmunt I zezwala władzom Lwowa na pobieranie opłaty w wysokości pół grosza od każdego wozu uchodźców chroniących się w mieście przed najazdami wroga. Uzyskane środki mają pokryć koszty oczyszczania miasta z błota i nieczystości oraz naprawy murów, wałów i fos miejskich.

Król Zygmunt I Stary zatwierdza i nadaje miastu Lwowowi jego dotychczasowy herb przedstawiający bramę o trzech wieżach ze stojącym lwem. Ponadto monarcha przyznaje władzom miejskim zaszczytny przywilej pieczętowania wszelkich dokumentów i pism czerwonym woskiem.

Król Zygmunt I Stary na prośbę władz miasta Lwowa przenosi doroczny jarmark ze święta Świętej Trójcy na święto św. Małgorzaty, zwalniając przybywających kupców od opłat celnych. Jednocześnie potwierdza odbywanie jarmarku na święto św. Agnieszki z zachowaniem dotychczasowego obowiązku uiszczania cła.

Król Zygmunt I przenosi należącą do kapituły metropolitalnej we Lwowie wieś Żydatycze z prawa ziemskiego na prawo kościelne. Równocześnie uwalnia tę posiadłość od obowiązku wypraw wojennych, poborów podatkowych oraz wszelkich innych ciężarów prawa świeckiego.

Autor omawia ceny i spław drewna, proponuje zakupy gdańskie przed konwokacją. Donosi o podpaleniu stodół ze zbożem oraz o biciu mieszkańców Śliwic i wymuszeniu ośmiu podwód.

Podkomorzy lwowski Wojciech Starzechowski poświadcza usypanie kopców granicznych i prawne ustalenie granic między dobrami kapituły lwowskiej (Żydatycze), Michała Chomątowskiego (Dublany) oraz Zofii Hynkowej (Sroki). Za naruszenie nienaruszalności wytyczonych granic strony ustanowiły wadium w wysokości stu grzywien.

Nadawca opisuje ciężkie położenie i spory dotyczące dóbr, powinności oraz chorągwi związanej z dobrodziejem, prosi adresata o wstawiennictwo i pomoc w uzyskaniu sprawiedliwego rozstrzygnięcia. Wspomina o dokumentach, wcześniejszych rozkazach, żołnierzach i krzywdach, a także o próbach naprawy sytuacji. List zaczyna się 8 grudnia 1698 r.; zakończenie nosi datę 19 stycznia 1699 r. Adresat jest tytułowany jako palatyn ruski, lecz jego nazwiska nie udało się pewnie odczytać.

M. Jaworski donosi hetmanowi Stanisławowi Janowi Jabłonowskiemu o rabunkach i uciążliwych żądaniach wysuwanych wobec ziemi chełmskiej przez wojska niemieckie oraz artylerię. Zmuszony do zawrócenia z drogi, prosi hetmana o opiekę nad nim samym, jego podwładnymi i chorągwiami.

Król Zygmunt II August potwierdza kapitule metropolitalnej lwowskiej prawo do pobierania cła mostowego i grobelnego we wsi Wierzbiż, nadanego pierwotnie przez Władysława Jagiełłę, oraz ustala szczegółowy taryfikator opłat przeznaczonych na konieczne naprawy dróg, grobli i mostów.

Kanclerz wielki koronny Andrzej Zamoyski informuje władze Lwowa o królewskich dążeniach do odrodzenia miast i naprawy praw w Rzeczypospolitej. Wzywa magistrat do sporządzenia i przesłania szczegółowego wykazu bezprawi, ucisku oraz szkód majątkowych, jakich doznaje miasto, obiecując podjęcie starań w celu ich usunięcia.

Kanclerz wielki koronny Andrzej Zamoyski poleca władzom Lwowa szybkie i sprawiedliwe rozpatrzenie sporu pana Filimonowicza ze spadkobiercami Filipowicza o zaległe długi. Interwencja ma zapobiec szkodom finansowym, na jakie powód byłby narażony w wypadku przeciągania się procesu.

Kanclerz wielki koronny Andrzej Zamoyski wstawia się u władz Lwowa za radcą Bartschem, domagając się zwrotu wydatków i zapłaty za jego misję rzymską oraz odzyskanie miejskich funduszy. Podkreśla, że należyte wynagrodzenie zapewni miastu jego dalsze oddanie i zachęci innych do rzetelnej służbie publicznej.

Kanclerz Andrzej Zamoyski informuje władze Lwowa o decyzji królewskiej w sprawie przesunięcia terminu rozprawy asesorskiej z panem Chmielewskim oraz o procedurach przed Komisją Skarbową i Wojskową. Zapewnia jednocześnie o królewskim i własnym poparciu dla skarg i potrzeb miasta.

Kanclerz wielki koronny Andrzej Zamoyski nakazuje magistratowi lwowskiemu niezwłoczne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie spraw pani Bieńczewskiej dotyczących kamienicy i folwarku. Upomina przy tym rajców, że nie widzi żadnego uzasadnienia dla dotychczasowej przewlekłości postępowania sądowego.

Kanclerz wielki koronny Andrzej Zamoyski informuje magistrat lwowski o suplice żony Hilarego Signio, która oskarża zdziecinniałego na starość męża o rozrzutność i rujnowanie rodziny. Nakazuje przeprowadzić dochodzenie i ustanowić kuratorów spośród osiadłych mieszczan w celu zabezpieczenia resztek majątku.

Hetman Jan Zamoyski zwraca się do burmistrza i rajców Lwowa z prośbą o wypożyczenie miejskich armat, prochu, kul oraz skierowanie puszkarzy, cieśli i furmanów wobec zagrożenia najazdem tatarskim. Zapewnia przy tym o terminowym zwrocie sprzętu i pełnym pokryciu wszelkich kosztów, ewentualnych strat oraz żołdu dla rzemieślników.

Zamoyski pisze o obawie przed Tatarami, którzy mogą nadciągnąć od Rusi w stronę Lwowa. Prosi adresatów, by byli przygotowani, i wspomina o Jabłońskim, który ma służyć jako pośrednik. List kończy deklaracją życzliwości.

Jan Zamoyski prosi burmistrza i rajców Lwowa o nadanie probostwa przy kościele Świętego Ducha plebanowi bełskiemu w przypadku śmierci ciężko chorego dziekana lwowskiego. Podkreśla, że rajcy dobrze znają przymioty i godność polecanego duchownego.

Jan Zamoyski interweniuje u burmistrza i rajców lwowskich, prosząc o wstrzymanie procesu sądowego przeciwko panu Kamienieckiemu oraz podległym mu celnikom z Kołomyi. Apeluje o rozwiązanie sporu zgodnie z wcześniejszym porozumieniem dotyczącym opłat celnych.

Jan Zamoyski wstawia się u burmistrza i rajców lwowskich za ormiańskimi kupcami Tyroszewiczami, którzy napotkali urzędowe trudności po zakupieniu kramiku od rajcy Justa Narosta. Autor listu apeluje o polubowne i braterskie załatwienie zatargu, podkreślając uczciwość kupców oraz słuszność ich sprawy.

Jan Zamoyski zapowiada swój rychły przyjazd do Lwowa w celu załatwienia spraw żołnierskich i wysyła przodem sługę Oleszka. Prosi burmistrza i rajców o okazanie posłańcowi życzliwości oraz wszelkiej potrzebnej pomocy.

Jan Zamoyski wstawia się u burmistrza i rajców lwowskich za Andrzejem Giklem z Kandii, prosząc o przyjęcie go w poczet obywateli miasta. Podkreśla majętność protegowanego i jego gotowość do ponoszenia ciężarów miejskich, deklarując radzie wdzięczność za pozytywne załatwienie sprawy.

Jan Zamoyski upomina burmistrza i rajców lwowskich w związku ze sprawą pana Dzieduszyckiego, wskazując na straty i zwłokę, jakich ten doznaje w swoim folwarku. Apeluje do władz miejskich o zaniechanie dalszego niepokojenia szlachcica.

Jan Zamoyski zwraca się do burmistrza i rajców lwowskich z prośbą o przychylne rozpatrzenie praw przedstawionych przez mieszczanina Michała Greka oraz jego towarzyszy. Apeluje o utrzymanie ich przy tych prawach, o ile nie godzi to w przywileje miasta.

Hetman Jan Zamoyski dziękuje burmistrzowi i rajcom lwowskim za przygotowanie i podarowanie wyobrażeń Ukrzyżowania oraz Zmartwychwstania do kościoła w Zamościu. Zapewnia władze miejskie o modlitwach zanoszonych w ich intencji oraz deklaruje gotowość do odwzajemnienia okazanej życzliwości.

Arcybiskup lwowski Jan Zamoyski wstawia się u władz Lwowa za mieszkańcami ponoszącymi ciężary na rzecz wspólnoty, a doznającymi ucisku i strat materialnych. Wzywa magistrat do niezwłocznego, sprawiedliwego załatwienia sporu i nieprzedkładania własnych korzyści nad dobro uboższych obywateli.

Biskup Jan Zamoyski odpowiada kanonikowi krasnostawskiemu na list dotyczący interdyktu na ciało zmarłego pana Szemiota, powątpiewając w zasadność i prawną celowość takiego kroku wobec prawdopodobnego wywiezienia zwłok do Podhorzec. Do listu załącza odpowiedź skierowaną do miejscowych wikariuszy z prośbą o pilne jej doręczenie.

Jan Zamoyski domaga się od władz Lwowa zwrotu niesłusznie pobranych opłat oraz uwolnienia towarów zamojskiego kupca ormiańskiego Krzysztofa Balejowicza. Ostrzega, że w razie dalszych represji wobec jego poddanych zastosuje odwet i nakaże zatrzymywanie lwowskich kupców oraz ich dóbr w Zamościu.

Jan Zamoyski interweniuje u władz Lwowa w sprawie napaści i rabunku mienia dokonanego przez żołnierzy na żydowskich kupcach z jego dóbr. Wzywa magistrat do ukrócenia bezprawia i zapowiada dochodzenie odszkodowań dla poszkodowanych na drodze sądowej.

Marcin Zamoyski ostro sprzeciwia się represjom władz Lwowa wobec kupców zamojskich, w tym bezprawnemu uwięzieniu ich faktorów oraz nakładaniu nielegalnych opłat. Apeluje o poszanowanie dekretu królewskiego i zapowiada obronę swoich poddanych przed sądami monarszymi.

Marcin Zamoyski tłumaczy Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu, że z powodu ciężkiej choroby Jejmości Dobrodziejki nie może wraz z braćmi wziąć udziału w koronacji królewskiej. Prosi adresata o wykorzystanie swoich wpływów u monarchy, by usprawiedliwić ich nieobecność i polecić rodzinę królewskiej łasce.

Franciszek Zamoyski donosi Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu o zjeździe starosty szczurowieckiego z ludźmi szkalującymi króla. Zapewnia również o zamiarze uregulowania zaległych pretensji finansowych po przybyciu do Lwowa.

Franciszek Zamoyski zwraca się do adresata z prośbą o protekcję w skarbie królewskim w Krakowie dla deputowanych wojskowych starających się o wypłatę zaległego żołdu. Zależy mu na sprawnym załatwieniu sprawy, aby żołnierze z pieniędzmi bezpiecznie i szybko powrócili do macierzystych chorągwi.

Franciszek Zamoyski prosi wojewodę ruskiego o poparcie u skarbu królewskiego deputatów przysłanych przez stolnika pruskiego. Apeluje o wyznaczenie przedstawiciela, który pomoże im w bezzwłocznym załatwieniu sprawy.

Adres listu Franciszka Zamoyskiego do wojewody wołyńskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego. Zawiera tytulaturę adresata z wymienieniem pełnionych przez niego starostw.

Franciszek Zamoyski dziękuje wojewodzie Jabłonowskiemu za słowa pociechy i kondolencje nadesłane po śmierci jego rodzonego brata. Zapewnia o szacunku, jakim zmarły darzył adresata, oraz deklaruje własne uniżenie i oddanie.

Kanclerz wielki koronny Tomasz Zamoyski wzywa władze Lwowa do zaniechania utrudnień w przejeździe dla kupców zamojskich handlujących na Podolu. W szczególności upomina się o kupca Petera Francka, żądając przepuszczenia go bez przeszkód i wskazując na straty, jakich doznał przez zatrzymanie towarów.

Podkanclerzy koronny Tomasz Zamoyski wstawia się u podkomorzego czernihowskiego za Jeremim Wiśniowieckim, którego dobra graniczą z Carstwem Rosyjskim. Prosi o dopilnowanie, aby sejmowa komisja graniczna nie naruszyła praw majątkowych kniazia.

Tomasz Zamoyski tłumaczy Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu swoją nieobecność na naradach koniecznością obrony twierdzy zamojskiej przed otaczającym nieprzyjacielem. Deklaruje gotowość do poświęcenia życia i prosi o wsparcie oraz przedłożenie sprawy zgromadzonej szlachcie.

Tomasz Józef Zamoyski dziękuje wojewodzie wołyńskiemu Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu za protekcję u wojewody krakowskiego, która zapewniła pomyślny przebieg sesji sejmiku wiszeńskiego. Poleca się jego dalszej życzliwości oraz przekazuje pozdrowienia od braci.

Tomasz Józef Zamoyski poleca wojewodzie wołyńskiemu Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu księdza Kamborskiego, nauczyciela języka francuskiego, starającego się o wakujące probostwo we Lwowie. Prosi adresata o objęcie kandydata protekcją i wstawiennictwo za nim u lwowskiego magistratu.

Anna Zamoyska informuje wojewodę wołyńskiego o wypłaceniu kwarty chorągwi tatarskiej oraz nadmiernych obciążeniach hiberną w jej starostwach. Zwraca się z prośbą o wyjaśnienia dotyczące taksy hibernowej i ordynacji wojska związkowego, aby zrekompensować przymusowo wydane sumy.

Anna Zamoyska prosi wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o interwencję u króla Augusta II w celu powstrzymania rozlokowania wojsk saskich w dobrach ordynackich. Przypomina, że zgodnie z wolą fundatora i zmarłego męża Ordynacja Zamojska powinna pozostawać pod bezpośrednią protekcją monarchy.

Anna Zamoyska prosi wojewodę wołyńskiego Jana Janusza Koniecpolskiego o potwierdzenie, czy powinna wypłacić kwartę żołnierzowi pana Zaychowskiego, który przybył bez urzędowej asygnacji. Autorka obawia się podwójnego wydatku, powołując się na podobną stratę finansową poniesioną przez jej siostrę.

Anna Zamoyska dziękuje wojewodzie wołyńskiemu za nieustannie doznawane względy, deklarując dożywotnią gotowość do usług i polecając się jego pamięci. Przesyła również ukłony oraz pozdrowienia dla adresata i jego żony w imieniu własnym i swoich dzieci.

Anna Zamoyska zwraca się do wojewody ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego z prośbą o dalszą protekcję i radę w pilnych sprawach majątkowych, proponując przekazanie dyspozycji przez zaufanego sługę. W liście przesyła również pozdrowienia dla wojewodziny oraz ukłony od swoich synów.

Anna Zamoyska zwraca się do wojewody ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego z prośbą o wstawiennictwo u generała wielkopolskiego, by ten zrezygnował z popierania ks. Koszanowskiego na opactwo lądzkie na rzecz jej brata. W postscriptum prosi także o poparcie zabiegów o zwolnienie opactwa wągrowieckiego z ciężarów wojskowych.